نویسنده: محبوبی
فصل دوم: زندان های خوفناک افغانستان
درآمد
چنان که قبلاً یادآوری شد، زندان در سرزمین پهناور افغانستان پیشینهی دیرینه دارد و از دیر باز در مرکز هر ولسوالی، ولایت و سرانجام در پایتخت کشور زندانهای متعددی وجود داشته است و آمریکا نیز قطعاً زندانهای مخفی دیگری نیز داشته است؛ اما هدف از زندانهای افغانستان در این پژوهش، زندانهای خوفناکی است که زندانیهای سیاسی در آن نگه داشته و با شیوههای مختلف تحت شکنجه قرار میگرفتند که تعداد این نوع زندان¬ها در افغانستان که معروف و مشهور است و اطلاعاتی از آنها وجود دارد، محدود به زندان هولناک پلچرخی و زندان خوفناک بگرام است. افراد زیادی به دلیل مخالف با نظام و رژیم دستنشاندهی آمریکا در این زندانها تحت بازداشت و شکنجه قرار گرفتهاند. در ذیل به معرفی کامل این زندانها پرداخته شده، تصویر واضحی از این زندانها، ترسیم شده است. در این فصل ابتدا زندان پلچرخی و سپس زندان سیاسی بگرام مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
زندان پلچرخی
اساساً پلان و برنامهی ساختن یک زندان بزرگ به شکل پخته و اساسی، در یکی از نواحی شهر کابل، در عصر شاهی در زمان صدارت محمدهاشم (1312-1325) مطرح گردید. ازآنجاییکه این پلان در آن زمان تطبیق نشد، مجدداً در زمان صدارت محمدداود خان (1332-1342) مطرح شد؛ اما باز هم در حد یک نظر باقی ماند و جنبهی عملی پیدا نکرد. این طرح یک بار دیگر در زمان صدارت نورمحمد اعتمادی (1346-1350) مطرح شد که در این دوره نیز به دلیل وضعیت بد اقتصادی محقق نشد. سرانجام در عصر ریاستجمهوری داود خان (1352-1357) طرح اعمار زندانی در ساحهی پلچرخی کابل ابتدا مورد بازنگری قرار گرفت و سپس کار عملی آن در سال 1353 تحت عنوان پروژهی محبس مرکزی پلچرخی آغاز گردید (پیرزاده غزنوی، 1389: 23-32). نقشهی این زندان را یک انجینیر هندوستانی تدارک دیده و در آن اعمار چندین تعمیر را که گنجایش حدود شش تا هفت هزار تن محبوس را داشته باشد، در ساحه حدود 225.6 هکتار معادل 1128 جریب زمین در نظر داشته است.