نویسنده: محبوبی
فصل دوم: زندان های خوفناک افغانستان
زندان بگرام (گوانتاناموی افغانستان)
زندان بگرام که به گوانتاناموی افغانستان مشهور است، پس از کنار گذاشته شدن امارت اسلامی از قدرت و روی کار آمدن حکومت جدید جمهوریت به سرکردگی حامد کرزی و همچنان تجاوز نیروهای بینالمللی به کشور، بعد از سال 2001 در پایگاه نظامی آمریکا در ولسوالی بگرام ولایت پروان ایجاد شد. یکی از موضوعات مهم و تأسفبار در نظام زندانداری، موجودیت زندانهای خصوصی نیروهای خارجی در کشور است. نیروهای خارجی به سرکردگی آمریکا، خارج از محدوده قانون و بهصورت خودسر، در ولایات مختلف کشور زندانهای ایجاد نموده بودند و از آنها جهت حبس و شکنجههای مرگبار زندانیان سیاسی و مخالفشان استفاده میکردند. ازآنجاییکه این زندانها اغلب مخفی و دور از چشم عموم بوده، جز اطلاعاتی پراکنده و همچنین خاطراتی از زندانیان، معلومات بیشتری از شیوههای کارکرد و حقیقت این زندانها وجود ندارد. زندانهای خودسر که بعد از تلاشهای زیاد حکومت وقت افغانستان و بعد از گذشت بیشتر از ده سال ظاهراً مسدود و یا صلاحیت کنترل آن به حکومت افغانستان واگذار شد. از جمله مهمترین و مرگبارترین زندانهای خصوصی و خودسر نیروهای خارجی در خاک افغانستان، زندان بگرام بوده است که در نگاه نیروهای خارجی به گوانتاناموی افغانستان مشهور شده بود. مسئولیت ادارهی این زندان پس از گذشت حدود ده سال ظاهراً و به گونهی نمایشی و عوامفریبی به حکومت افغانستان سپرده شد، اما در واقع مسئولیت اداره و صلاحیتهای این زندان تا پایان دورهی بیستسالهی جمهوریت و خروج نیروهای خارجی از کشور، به عهدهی نیروهای خارجی، بهویژه آمریکا بود. در این زندانها بخصوص زندان بگرام، بیشتر مجاهدین امارت اسلامی بهعنوان زندانی سیاسی تحت بازداشت و شکنجههای خوفناک قرار میگرفتند؛ چنانکه برخی از آنها که پس از سالها حبس و شکنجه، رهایی یافتند، به نوشتن خاطرات دوران حبس پرداختهاند. این خاطرات و سرگذشتها، حال و هوای زندان بگرام، بد رفتاری مقامات زندان با زندانیان، انواع شکنجههای جسمی، روحی و روانی زندانیان را بهخوبی به تصویر کشیده است. در بحث بعدی (وضعیت اسفناک زندانیان)، جهت آشنایی بیشتر با وضعیت زندان بگرام، بهعنوان نمونه به پارهی از خاطرات آزادشدگان زندان هولناک بگرام پرداخته شده است.