نویسنده: نورالحق خادمی
موضوع: علل جنگهای داخلی (مداخله بیگانگان)
مداخلات ایران
در دهه هشتاد مداخله ایران در تدارک زمینهسازی برای صدور انقلاب اسلامی در افغانستان عمدتاً بامانع قریب به یک دهه جنگ با عراق و قرارداشتن گروههای سیاسی، مذهبی مورد حمایت ایران در اقلیت، در جامعه سنیمذهب افغانی مواجه شد. مزید بران موضع سرسختانه و جدی عربستان سعودی در دفع نفوذ سیاسی – مذهبی ایران از طریق حمایت گروههای سنیمذهب بهمثابه وزنه مقابل نفوذ ایران در افغانستان عملکرد. موقف مخالف و در برخی موارد خصمانه برخی تنظیمهای جهادی علیه گروپهای اهلتشیع مورد حمایت ایران عامل باز دارند، در گسترش نفوذ ایران در افغانستان شد.
در دوران جهاد و مقاومت ضد شوروی در افغانستان، پاکستان نیز از نفوذ اهلتشیع و ظهور یک ایران نیرومند جهت توسعه جویی انقلاب اهلتشیع در کشورهای همسایه نگران بود. برخورد مقامات ایرانی با گروههای اهلتشیع افغانی همیشه از موضع سیاسی حکومت کابل در رابطه به اقلیتهای قومی و مذهبی و نحوه مناسبات ایران و شوروی متأثر شده است.
مشاورین سیاسی روسی حکومت کمونیست کابل به موافقت این حکومت و از طریق آن برای جلب حمایت اقلیتهای شیعهمذهب افغانستان از جمله اقوام هزاره، اقدامات وسیع سیاسی، سازمانی و مذهبی را روی دست گرفته و سعی به عمل آمد تا با اعطای امتیازات بلند دولتی و حزبی به اشخاصی چون سلطان علی کشتمند و عبدالواحد سُرابی (با اعطای پست دولتی به اخیرالذکر) از آنها شخصیتهای قومی و سیاسی ساخته شود و وسیله نفوذ حکومت کمونیست کابل و شوروی در میان اقوام هزاره قرار بگیرند.
رد پای کمونیزم