نویسنده: عبدالمنان محبوبی
فصل اول: مسیحیت در ترازوی نقد و بررسی
اناجیل در ترازوی نقد
- انجیل لوقا
این انجیل از نگاه ترتیب سومین انجیل مسیحیان است. مؤلف این انجیل همانند انجیل متی و مرقس از جمله شاگردان عیسی -علیهالسلام- نیست، بلکه او از شاگردان بولس و از نزدیکترین یاران او بوده است. در مورد محل تولد وی برخی به این باورند که او در انطاکیه چشم به جهان گشوده است. عدهای میگویند که او رومی الاصل بوده، در ایتالیا پرورش یافته است و در مورد حرفهاش گفتهاند که او طبیب بود و برخی گفتهاند که او یک نقاش بوده است (عبدالقادر، بیتا: 52). انجیل لوقا را میتوان از چند نگاه مورد نقد قرار داد.
أ- هویت مؤلف
مسیحیان به کتابی پایبندند که هویت و شخصیت نویسندهی آن مجهول است و گزارش دقیقی در مورد آن وجود ندارد؛ چنانچه در فوق ذکر گردید، محل تولد و سکونت و همچنین شغل لوقا دقیق معلوم نیست. محل سکونتش را برخی روم، برخی انطاکیه و شغل وی را برخی طبیب و برخی نقاش گفتهاند.
ب- تاریخ تألیف
تاریخ دقیق تألیف این انجیل نیز در پردهی ابهام مانده است. عدهای تاریخ تألیف این انجیل را بین سالهای 58 تا 60 میلادی گفتهاند. اما برخی به این باورند که لوقا انجیل خود را در بین سالهای 80 تا 90 میلادی نگاشته است؛ بنابراین، تاریخ دقیقی برای تألیف آن ذکر نشده است.
ت- نقل به واسطه
لوقا چنانکه خودش تصریح نموده است، شاهد عینی وقایع انجیل خود نبوده، بلکه وقایع را طبق روایت شاهدان عینی حکایت نموده است. انجیل لوقا در نقل معلومات، بیشتر بر انجیل متی و انجیل یوحنا تکیه نموده است. اگر چه در مواضعی بسیاری میان لوقا و متی تناقض وجود دارد؛ بنابراین استناد و اعتماد در امور مهم اعتقادی به کتابی که خودش از دیگران نقل کرده و در بسیار جاها با دیگران تناقض دارد، کاری شایسته به نظر نمیرسد و دور از عقل و منطق است.
ث- تناقض با انجیل متی
انجیل لوقا با انجیل متی در تضاد و تناقض است. موریس بوکای در این مورد چنین نگاشته است: «متی و لوقا نسبنامههای متفاوتی از عیسی -علیهالسلام- ارائه میدهند و تناقض آنقدر شدید و دوری از حقیقت از نظر علمی، چندان زیاد است که از اعتماد به آن میکاهد» (بوکای، بیتا: 97).
خلاصه ایرادات وارده بر انجیل لوقا را میتوان اینگونه فهرست کرد:
- نقل بهواسطه.
- تناقض با انجیل متی.
- مجهول بودن هویت مؤلف.
- مجهول بودن تاریخ دقیق تألیف.