نویسنده: نورالحق خادمی
موضوع: دلایل افزایش گرایشهای جداییطلبانه
ریشۀ مسئلۀ جدایی، تقسیم دوباره مناطق و ایجاد تشکلهای قومی برای تثبیت مفاهیم جدید و همچنین مسئله جدایی به منزله آغازی جدید برای گشودن باب اصلاح مرزها است، امری که نوعی بیثباتی را به دنبال خواهد داشت، و نابسامانیهایی را در زمینه اقتصادی و نیز بیثباتی اجتماعی و درد و رنج انسانی برای ساکنان مناطق دو طرف مشمول اصلاحات مرزی، به همراه خواهد داشت.
شکاف هویتی، حفظ هویت مستقلانه، مغلوبیت متعصبانه، خشونت ناپایدار، حق انتخاب و استقلال، اصلاح بیعدالتیها، دوری از بحرانهای داخلی و… عللی هستند که بیشتر باعث افزایش تمایلات جداییطلبی در مردم میشوند.
دولت مردان افغانستان اگر بتوانند شرایطی عالیتر از کشورهای همسایه، در میهن ما ایجاد کنند که در آن امنیت جانی، مالی، سیاسی، اجتماعی، فکری و… بهخوبی تأمین باشد، بهاحتمال زیاد تمایل مناطق یتیم کشور به سمت افغانستان بیشتر خواهد شد. جدایی آنان نه به خواست خودشان؛ بلکه از ضعف قدرت مرکزی دولت، اختلافات قدرتطلبان، و قوت متجاوزین خارجی بود که بیشتر از سرزمین فعلی را از پیکر افغانستان جدا ساختند. دردی که تمام اقشار جامعه طی سالیان زیاد آن را تحمل نمودند و با رنج آن روزگار گذراندند و همیشه دعا کردند که خداوند حکومتی را در این سرزمین حاکم گرداند تا توان بازپسگیری تمام خاک کشور را داشته باشد. ملت همیشه برای دفاع از خاک کشور آماده قربانی دادن بوده که تاریخ پنجهزارساله وطن گواه آن است.