نویسنده: نورالحق خادمی
موضوع: علل جنگهای داخلی
ادامه به قدرت رسیدن افراد شرور
تنوع گروههای مبارز: گروههای که در مبارزه علیه شوروی اشتراک کرده بودند، شامل طیف وسیعی از ایدئولوژیها و اهداف بودند. پس از جنگ، این تفاوتها و شرارت¬ها منجر به درگیریهای داخلی شد و افراد قدرتطلب و خشونتگرا فرصت یافتند تا برای رسیدن به قدرت از هیچ نوع تلاشی دریغ نورزند.
حمایت خارجی: برخی از این افراد و گروهها از حمایت مالی و نظامی کشورهای خارجی و یا سازمانهای بینالمللی برخوردار بودند که این حمایتها به آنها اجازه داد، قدرت نظامی قابلتوجهی را تشکیل دهند و به اوج شرارت برسند.
اقتصاد جنگ: کنترل بر منابع اقتصادی مانند معادن، تجارت مواد مخدر، مسیرهای قاچاق و پاتک سالاری به گروههای مسلح امکان میداد تا از لحاظ مالی خودکفا باشند. این امر به آنها قدرت بیشتری برای اعمالنفوذ در مناطق تحت کنترلشان داد.
بقایای نظام کمونیستی: بعد از سقوط نظام خانمانسوز کمونیست، تجهیزات بهجامانده و مشاورین قسمخورده در تخریب وطن با افراد شرور دست در دست هم گذاشتند و برای کشتار و تخریب هرچه بیشتر میهن تلاش نمودند.
قدرتگیری افراد شرور در جنگهای داخلی افغانستان به تشدید خشونتها، افزایش ناامنی و بیثباتی در کشور منجر شد. این شرایط زمینهساز تجاوز به ارزشهای دینی و ملی گردیده و نظم و امنیت را مختل میساخت، در نهایت به یک دوره حکومت حرج و مرج، استبدادی، سرکوبگرانه و عقبمانده منجر شد.