نویسنده: نورالحق خادمی
موضوع: علل جنگهای داخلی
تخطی از آرمانهای جهادی
علاوه تلاشهای خارجیها برای ازبینبردن ثمره جهاد ملت، یک حلقه خاص مبارزان، برخلاف راه درست جهاد، اولاً: با بستن پیمان عدم تعرض با شوروی و ثانیاً: با تفاهم با پرچمیهای حزب دموکراتیک خلق افغانستان برای تصرف پایتخت، بدون درنظرگرفتن دیگر تنظیمها، به تاریخ ۸ ثور وارد کابل شدند. تصاحب قدرت توسط جمعیت و شورای نظار با حمایت پرچمیها و ندادن سهم به گروههای دیگر، یکی از اساسیترین علتهای عدم موفقیت رژیم جنگسالار بود. با وجودیکه مردم افغانستان در کل از مجاهدین، انتظارات و امیدهای فراوانی داشتند تا بعد از شکست رژیم دستنشانده اتحاد جماهیر شوری وقت و دخالتها و وابستگیهای سیاسی – اقتصادی، افغانها یکبار دیگر بتوانند؛ مانند پیروزی در استقلالطلبی غازی امانالله خان، در مصونیت، سلامت، رفاه و خوشبختی زندگی خود را به سر ببرند. اما بدبختانه قدرتطلبی و چوکِ پرستی گروههای شر و فساد و ناتوانی زمامدار پوشالی رئیسجمهور برهانالدین ربانی، دولت را به قانون جنگل مبدل نمود که در نهایت به قتل، چور و چپاول، تجاوز به ناموس مردم، نفاق بین ملیتها، تقسیم افغانستان به حوزههای حزبی و قومی، نابسامانی اجتماعی، سیاسی و چالشهای شدید اقتصادی منجر شد. علت دیگر از علل عدم موفقیت دولت تنظیمها این بود، زمانی که نقاط حساس کابل توسط جمعیت اسلامی و شورای نظار تصرف گردید و استراتژی جمعیت اسلامی در خصوص قدرت سیاسی واضح شد، اینجا بود که گروههای دیگر مانند حزب اسلامی، و دیگران وضعیت را برای خود فریبدهنده و غیر مصون پیشبینی کردند و برای گرفتن سهم سیاسی خود نخست به گفتگوها و بعداً به نبرد ویرانگر پرداختند. فرمانده شورای نظار احمدشاه مسعود در محراق تمامی جنگهای داخلی رژیم جنگسالار بود و این یک حقیقت است که آن را نمیتوان پنهان کرد. در نتیجه جنگهای داخلی بود که کابل را به یک ویرانه مبدل ساختند و عدم موفقیت این رژیم بدون تردید تخطی از آرمانهای جهاد، فریب دهندگی و عدم اعتماد در بین گروههای بود.