افغانستان در چنگال کمونیسم

نویسنده: عبدالمنان محبوبی
فصل دوم: افغانستان و کمونیسم
قیام‌ها و مقاومت‌های ضد کمونیست
قیام‌های نظامی
ادامه
پس از قیام نظامی فرقه‌ی جلال‌آباد، شورش‌های در فرقه‌ی دهدادی مزارشریف و فرقه‌ی هفت ریشخور در کابل به وقوع پیوست که شورش فرقه‌ی ریشخور توسط نیروی هوایی سرکوب شد و پس از مدتی، تعدادی از افسران فرقه‌ی قرغه در غرب کابل و فرقه‌ی ریشخور در دوازدهم سنبله 1358 به اتهام شورش دستگیر شدند.
پس از این قیام‌های نظامی، قیام نظامی دیگری در بالاحصار کابل شکل گرفت. این قیام در تاریخ 14 اسد سال 1358 ساعت 10 قبل از ظهر، توسط سربازان نیروی ویژه‌ی ضربتی به منظور تصرف خانه‌ی خلق (کاخ ریاست جمهوری) و رادیو کابل آغاز شد و آن‌ها چند تانک را به این منظور به سوی مرکز شهر به حرکت انداختند. اما متأسفانه این تانک‌ها توسط هلیکوپترهای دولتی مورد حمله قرار گرفت و خنثی شد. سرانجام سربازان دلیری که دست به مقاومت زده بودند، در داخل قلعه‌ی بالاحصار محصور ماندند و به نبرد با نیروهای دولتی پرداختند. نبرد سنگینی از ظهر تا چهار بعد از ظهر به شدت ادامه یافت و در نتیجه مقاومت‌گران که حدود 1200 نفر بودند، همه به شهادت رسیدند.
روایتی دیگری نیز از قیام بالاحصار کابل نقل شده است. این روایت حاکی از آن است که قیام بالاحصار کابل را گروهی به نام «جبهه مبارزین مجاهد افغانستان» برنامه‌ریزی کرده بودند و قبلاً شب‌نامه‌ها و اوراق تبلیغاتی برای راه‌اندازی قیام سرتاسری در میان مردم پخش شده بود. برنامه‌ی قیام سرتاسری به گونه‌ی بود که ابتدا رادیو کابل تصرف شود و مختل شدن نشرات عادی رادیو، برای نیروهایی که در شهر و اطراف کابل آماده شده بودند، علامت آغاز قیام قلمداد شود. آن گاه تظاهرات در جاده‌ها با شعارهای ضد روسی شروع و با گسترش آن سربازان دولتی با سلاح‌هایشان به مردم پیوسته، آن‌ها را مسلح نمایند. اما این قیام چنان‌که طراحی و برنامه‌ریزی شده بود، عملی نشد؛ زیرا، سه تن از افراد وابسته به سازمان اطلاعاتی «اکسا» در میان سازمان‌دهندگان قیام نفوذ کرده بودند. دولت، نیروهای امنیتی را در اطراف رادیو کابل تقویت کرد و کسی نتوانست به رادیو دسترسی پیدا نماید و در نتیجه قیام سراتاسری صورت نگرفت. اما نظامیان در بالاحصار کابل قیام نمودند و بسیاری از افسران خلقی و مشاورین روسی را به چنگال بی‌مهر مرگ سپردند. اما وقتی می‌خواستند از قلعه خارج شوند، از زمین و هوا با آتش نیروهای دولتی مواجه شدند. هواپیماها و هلیکوپترهای جنگی چندین ساعت بالاحصار را بمباران کردند که در نتیجه چندین هزار تن از نظامیان و غیر نظامیان کشته شدند (ادوارد، بی‌تا، 31-33).