نویسنده: نهضت
فصل دوم: حقوق بشر اسلامی
3.ماهیت حقوق بشر در اسلام
ب.جامعیت داشتن
ادامه:
از اینرو حق امنیت در اسلام تنها به حفظ جان محدود نمیشود، بلکه شامل ابعاد مختلف زندگی انسانی است. این ابعاد شامل امنیت فردی، اجتماعی، معنوی و مادی میشود. اسلام به عنوان دینی جامع، امنیت را به عنوان یکی از بزرگترین و برجستهترین نعمتهای خداوند برای بشر معرفی میکند. افراد دارای دانش و ایمان به خوبی میدانند که امنیت، پایهای برای توسعه و پیشرفت انسانهاست. پیامبر اکرم (صلیالله علیه و سلم) در یکی از احادیث خود فرمودهاند: «المُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ المُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ»(متفق علیه). مسلمان کسی است که دیگران از زبان و دست او در امان باشند.
این حدیث نشاندهنده تأکید اسلام بر امنیت جسمی و روانی افراد است. این امر نه تنها به حفظ جان و مال دیگران مربوط میشود، بلکه شامل حفظ امنیت روانی و معنوی نیز هست.
2.حقوق اجتماعی
حقوق اجتماعی در اسلام به معنای تأمین نیازهای اجتماعی افراد و ایجاد تعادل و عدالت در جامعه است. این حقوق شامل موضوعاتی مانند تشکیل خانواده، عدالت قضایی و حفظ امنیت اجتماعی میشوند.
ـ حق تشکیل خانواده: خانواده، بنیاد اصلی جامعه اسلامی است و ازدواج به عنوان میثاقی محکم و مقدس شناخته میشود. قرآن کریم در این باره میفرماید: «وَأَخَذْنَ مِنكُم مِّيثَاقًا غَلِيظًا» (نساء: ۲۱). و از شما میثاقی محکم گرفتند.
این آیه نشاندهنده و بیانگر اهمیت ازدواج به عنوان یک حق اجتماعی است که اسلام آن را برای همه افراد، حتی غیرمسلمانان، به رسمیت میشناسد. ازدواج نه تنها به عنوان یک حق فردی، بلکه به عنوان یک حق اجتماعی برای حفظ نظم و تعادل در جامعه نیز مطرح است.
ـ حق عدالت قضایی: عدالت در اسلام یکی از اصول اساسی است که در تمامی ابعاد زندگی اجتماعی تأکید شده است. پیامبر اکرم (ص) فرمودند: «اِقْضُوا بَیْنَ النَّاسِ کَمَا کُنْتُمْ تَقْضُونَ وَأَنَا حَیٌّ» همانگونه که در حضور من قضاوت میکردید، پس از من نیز به عدالت داوری کنید. این حدیث بر لزوم برابری همه افراد در برابر قانون تأکید دارد و نشان میدهد که اسلام به عدالت قضایی به عنوان یک حق اجتماعی بنیادین نگاه میکند.
ـ حق امنیت اجتماعی: حق امنیت اجتماعی در اسلام شامل حفظ امنیت جسمی، روانی و معنوی افراد در جامعه است. چنانجه قبل هم به حدیث از پیامبر اکرم (صلیالله علیه و سلم) در مورد حق امنیت فردی بیان شد، همان حدیث در امنیت اجتماعی نیز صدق میکند. پیامبر اکرم (صلیالله علیه و سلم) فرمودند: «المُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ المُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ» (متفق علیه). مسلمان کسی است که دیگران از زبان و دست او در امان باشند.
این حدیث نشاندهنده تأکید اسلام بر امنیت جسمی و روانی افراد در جامعه است. این حق نه تنها به حفظ جان و مال دیگران مربوط میشود، بلکه شامل حفظ امنیت روانی و معنوی نیز هست.
حقوق بشر غربی (نقدی بر مبانی و عملکرد)
