نویسنده: نهضت
فصل دوم: حقوق بشر اسلامی
3.ماهیت حقوق بشر در اسلام
ه.جهانشمول بودن
حقوق بشر اسلامی محدود به زمان یا مکان خاصی نیست و برای همه انسانها در هر دوره و جغرافیایی اعتبار دارد: قرآن کریم پیامبر اسلام (صلیالله علیه و سلم) را «رَحْمَةً لِّلْعَالَمِينَ» رحمتی برای همه جهانیان معرفی میکند. این آیه نشان میدهد که آموزههای اسلامی، از جمله حقوق بشر، برای تمام بشریت و در همه اعصار کاربرد دارد. به جهت اهمیت ویژه جهانشمولی حقوق بشر اسلامی، آن را در یک عنوان جداگانه مورد بررسی قرار می دهیم. تا تطابق عناوین در حقوق بشر غربی و اسلامی نیز رعایت شود.
در نتیجه ماهیت حقوق بشر در اسلام بر پایهی اصول الهی، اخلاقی و عدالتمحور استوار است و از طریق قرآن و سنت پیامبر اکرم (صلیالله علیه و سلم) به بشر ابلاغ شده است. این حقوق نه تنها به عنوان امتیازات فردی، بلکه به عنوان مسئولیتهای انسان در قبال خداوند و جامعه تعریف میشوند. اسلام با تأکید بر کرامت ذاتی انسان، برابری ذاتی، و جامعیت حقوق، به تمامی ابعاد زندگی فردی و اجتماعی انسانها توجه دارد. حقوق بشر اسلامی شامل حقوق فردی مانند حق حیات و امنیت، حقوق اجتماعی مانند حق تشکیل خانواده و عدالت قضایی و حقوق اقتصادی مانند حق کار و دستمزد عادلانه میشود. همچنین، اسلام با ایجاد توازن بین حقوق و تکالیف، تضمین میکند که استفاده از حقوق فردی به حقوق جمعی لطمه نزند و عدالت اجتماعی در همه سطوح تحقق یابد. اصل عدم تبعیض و برابری ذاتی انسانها در اسلام، به وضوح در قوانین و احکام اسلامی تجلی یافته و هدف آن ایجاد جامعهای عادلانه و متوازن است. حقوق بشر اسلامی جهانشمول است و برای همه انسانها در هر زمان و مکان اعتبار دارد، چرا که اسلام به عنوان دینی جامع، راهنمای بشر در مسیر سعادت و تعالی در دنیا و آخرت است.
حقوق بشر غربی (نقدی بر مبانی و عملکرد)
