نویسنده: نهضت
مقدمه
انسان بهعنوان پیچیدهترین موجود در نظام هستی و خلقت، همواره مورد توجه الهیدانان، اندیشمندان و حکیمان اسلامی و فیلسوفان غربی بوده است. شناخت و درک صحیح ماهیت انسان و جایگاه او در نظام خلقت و آفرینش، از بنیادیترین و اساسیترین مسائل دینی و فلسفی محسوب میشود. درک و شناخت ماهیت انسان و چگونگی پاسخ به آن میتواند سرنوشت فردی و اجتماعی بشر را متحول سازد.
در این میان، دو گفتمان و نظام فکری «اومانیسم و عبودیت» بهعنوان دو نگاه متفاوت و متمایز به انسان، هرکدام تصویر خاصی از هویت انسانی و راههای نیل به سعادت و کمال وی ارائه میدهند. این تحقیق و پژوهش با هدف بررسی تطبیقی این دو دیدگاه و با روشی علمی و تحلیلی، در صدد است تا مبانی نظری، سیر تاریخی و پیامدهای عملی هر یک را مورد واکاوی قرار دهد.
با توجه به اینکه جهان معاصر غرب، علیرغم دستاوردهای بیسابقه در عرصههای علمی و فناوری و ادعای رهایی از قید و بندهای دینی و سنتی، با بحرانهای عمیقتری در حوزههای معنوی و اخلاقی مواجه شده است. پارادوکس عصر حاضر در این است که هرچه بشر بهمدد عقل خودبنیاد و تکنولوژی پیشرفتهتر، بر طبیعت مسلطتر شده، از درک معنای اصیل وجود خویش دورتر افتاده است.
این تناقض بنیادین در غرب، با محوریت اومانیسم، لزوم بررسی تطبیقی و نقادانهٔ دو نظام فکری مسلط و متفاوت در تمدن بشری (اومانیسم غربی و عبودیت اسلامی) را با اهمیتی دوچندان مطرح میسازد.
اومانیسم و عبودیت «جایگاه انسان در اندیشه غربی و اسلامی»