تالیف: سید ابوالحسن ندوی
نکات حکیمانه و مخصوصی که نسبت به سلاطین در طی نامهها ملحوظ شده است؛
خواننده زیرک و باهوش نکات باریکی را که مبنی بر حکمت در شیوه دعوت بود، در نامههای نبوی ملاحظه میکند؛ این نکات بنابر اعتقادات این پادشاهان و سوابق فکریشان مراعات گردیده است.
از آنجایی که «هرقل» و «مقوقس» معتقد به الوهیت کلی یا جزئی «مسیح» بودند و او را فرزند خدا میپنداشتند در نامههای آن دو همراه نام رسول اکرم – کلمه «عبدالله» اضافه شده است و هر دو نامه بعد از «بسم الله» با این عبارت آغاز شدهاند «من محمد عبدالله و رسوله الى هرقل عظيم الروم و من محمد عبدالله و رسوله الى المقوقس عظيم القبط»
اما بر خلاف اینها در نامه آن حضرت به «خسرو» «پرویز» به این عبارت اکتفا شده «من محمد رسول الله الى كسرى عظيم فارس» است.
و در این نامههای «هرقل» و «مقوقس» این آیه مرقوم شده است:
(يا أهل الكتاب تعالوا الى كَلِمَةٍ سَواء بيننا وبَيْنَكُم إِلَّا نَعْبُدَ إلا الله ولا نُشْرِكَ بهِ شَيْئاً وَ لا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَاباً مِنْ دُونِ اللَّهِ، فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ)
نبی رحمت