تالیف: سید ابوالحسن ندوی
غزوهی خیبر
(سال هفتم هجرت)
جایزهای از جانب پروردگار
خداوند متعال، اصحاب رسولالله صلی الله علیه و سلم را در صلح حدیبیه که از الله و رسولش اطاعت نمودند و حکم الله و امر او را بر خواستهی نفس و مقتضای عقل خود ترجیح دادند، به فتح نزدیک و غنایم فراوان مژده داد. چنانکه میفرماید:
لَقَدْ رَضِيَ اللهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبَايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ، فَعَلِمَ مَا فِي قُلُوبِهِمْ، فَأَنْزَلَ السَّكِينَةَ عَلَيْهِمْ وَأَثَابَهُمْ فَتْحاً قَرِيباً * وَمَغَانِمَ كَثِيرَةً يَأْخُذُونَهَا، وَكَانَ اللَّهُ عَزِيزاً حَكِيماً (سورهی فتح، ۱۸-۱۹)
«همانا الله از مؤمنان راضی گردید آن هنگام که در زیر درخت با تو بیعت کردند. خدا دانست آنچه را که در درون دلهایشان نهفته بود، لذا اطمینان خاطری به دلهایشان داد و فتح نزدیکی را پاداش آنان کرد، همراه با غنیمتهای بسیاری که آن را بهدست خواهند آورد، و خداوند غالب و باحکمت است.»
مقدمهی این فتوحات و غنایم موعود، غزوهی «خیبر» بود. «خیبر» یک آبادی یهودینشین بود که مشتمل بر قلعههای مستحکم و پایگاههای جنگی یهود بود، همچنین آخرین پناهگاه آنان در «جزیرهالعرب» به شمار میآمد.
یهودیها در این دژها و قلعهها علیه مسلمانان توطئهچینی میکردند و آنچه را که برای برادرانشان پیش آمده بود، یعنی بنینضیر و بنیقریظه، فراموش نمیکردند و از سرنوشتی مشابه سرنوشت آنان پیوسته بیمناک بودند. به همین دلیل، پیوسته با قبیلهی جنگجوی غطفان برای تهاجم به مدینه طراحی و توطئه میکردند.
رسول اکرم صلی الله علیه و سلم خواست برای همیشه از شر و فساد آنها راحت شده و از ناحیهی آنها ایمن بماند. «خیبر» در شمالشرق مدینه به فاصلهی ۷۰ میل قرار داشت.
لشکر باایمان تحت فرماندهی رسول اکرم صلىاللهعلیهوسلم
رسول اکرم صلىاللهعلیهوسلم بعد از بازگشت از حدیبیه، ماه ذوالحجه و قسمتی از محرم را در «مدینه» اقامت نمود و در بقیه محرم، که سال هفتم هجرت بود، از «مدینه» عازم «خیبر» شد.
«عامر بنالاکوع» در مسیر راه اشعار رجزیه زیر را ترنم میکرد:
و الله لو لا الله ما اهتدینا
ولا تصدقنا و لا صلینا
إنا إذا قوم بغوا علینا
و إن أرادوا فتنة أبینا
فأنزلن سکینة علینا
و ثبت الأقدام إن لاقینا
قسم به خدا اگر عنایات خدا نبود، هدایت نمیشدیم… نه صدقه میدادیم و نه نماز میخواندیم.
هرگاه قومی بر ما ستم نماید و قصد فتنه کند، انکار میورزیم.
ای خدا، بر ما آرامش فرود آر و قدمهای ما را هنگام مقابله با دشمن ثابت بگردان.