نویسنده: محبوبی
فصل هشتم: امپریالیزم
۲. پیشینه امپریالیزم
امپریالیزم مفهومی است که ریشههای عمیقی در تاریخ بشریت دارد. این مفهوم به فرآیند گسترش قدرت و نفوذ یک کشور بر سایر کشورها و جوامع اشاره میکند. در طول تاریخ، امپریالیزم عمدتاً با استفاده از نیروی نظامی و اقتصادی همراه بوده و همواره در حال تکامل و تغییر شکل بوده است. تأثیرات آن نیز به طور عمیقی در سراسر جهان احساس شده است. از دوران باستان تا عصر مدرن، امپریالیزم بهعنوان ابزاری برای تسلط بر منابع، بازارها و فرهنگها مورد توجه قدرتهای استعمارگر قرار گرفته است.
این مفهوم برای اولین بار بهعنوان یک نظریه توسط «جان اتکینسون هابسون»، مورخ انگلیسی، مطرح شد و سپس توسط لنین، رهبر شوروی که تحت تأثیر اندیشههای مارکس بود، گسترش و ترویج یافت. هابسون بر این باور بود که امپریالیزم به معنای سلطه یافتن بر دیگر اقوام و تحت انقیاد درآوردن آنها است. از دیدگاه او، این فرآیند نهتنها به توسعه اقتصادی کشورهای غربی کمک کرده، بلکه بسیاری از مناطق جهان را به فقر و محرومیت کشانده است (گیدنز، 1397: 569).