تألیف: اسماعیل راجی الفاروقی
توحید به عنوان نخستين مبدأ در وحدت امت
توحید تأکید میکند که: «إِنَّ هَذِهِ أُمَّتُكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَأَنَا رَبُّكُمْ فَاعْبُدُون» «این امت شماست که امتی یگانه است و من پروردگار شما هستم پس مرا بپرستید». توحید بیانگر آن است که مؤمنان در حقیقت، یک گروه برادرِ واحدند، که یکدیگر را به خاطر خداوند دوست دارند و همدیگر را به حق و صبر سفارش مینمایند. همهی آن به پیمان خداوند دست آویخته و پراکنده نمیگردند، به یکدیگر اعتماد و اتکا دارند، به معروف فرمان میدهند و از منکر باز میدارند و بالاخره اینکه از خداوند و رسول وی اطاعت میکنند.
نگرش امت نیز واحد است. احساس اراده آن نیز در کنار فعل آن، واحد است. امت، مجموعهای منظم از بشر است که از یک تجمع سهگانه که قوام آن عقلف قلب و ذراع (= بازو) است و در میان اندیشه، تصمیم، موضع گیری و شخصیت آنان و نیز در بازوی آنها، هماهنگی و سازگاری وجود دارد.