تألیف: اسماعیل راجی الفاروقی
توحید به عنوان نخستين مبدأ در وحدت امت
ادامه:
تاریخ نیز هیچ قانون مدون دیگری را نمیشناسد که همانند کار قانون اساسی دولت اسلامی در مدینه، به اقلیتها احترام گذاشته باشد. قانون مدینه در دولتهای مختلف اسلامی، در چهارده قرن گذشته، باقی و در حال اجرا بود و در برابر طاغوتها و انقلابهای مختلف و متنوع، از جمله چنگیز خان و هولاکو، استوار و پایدار بود.
از این رو امت، در کنار اینکه نظامی اجتماعی است، یک نظام جهانی، بنیاد تمدن اسلامی و یک شرط گریز ناپذیر است. به طوری که در تجسم عقل بشری در شخص حي بن يقظان و سير حركت وى، فلاسفه دریافتند که حي بن يقظان با تلاش شخصی خود به حقیقت اسلام و توحیدی که جوهر اسلام است، پــی بــرد و پس از آن حي بن يقظان میبایست که «امت» را ایجاد یا کشف کند. به همین خاطر قایقی را از شاخههای درختی برای خود ساخت و در مناطق ناشناختهی اقیانوس به جستوجوی امت پرداخت که بدون آن (امت) همهی معرفت وی، با حقیقت، غیر منسجم میگشت.
در یک کلام، باید گفت که توحید، «رویکرد و آیین امت» است.