نویسنده: محبوبی
فصل نهم: اومانیزم
۶. شخصیتهای اومانیزم
اومانیزم بهعنوان یک جنبش فکری و فرهنگی، محصول تلاشها و اندیشههای شخصیتهای برجستهای است که در دورههای مختلف تاریخی، به توسعه و ترویج این مکتب کمک کردند. محققان ریشههای فکری اومانیزم را در یونان باستان جستوجو میکنند و سپس رشد و احیای آن را در دوره رنسانس مشاهده میکنند. در این بخش، به معرفی شخصیتهای کلیدی که در این دو دوره نقش اساسی در شکلگیری و گسترش اومانیزم داشتند، میپردازیم.
أ. در یونان باستان
ریشههای فکری اومانیزم را میتوان در یونان باستان یافت، جایی که فلاسفه و متفکران نخستین ایدههای انسانمحور را مطرح کردند. این ایدهها دو هزار سال بعد در دوره رنسانس به شکلی کاملتر و نظاممندتر احیا شدند. از جمله شخصیتهای برجسته اومانیزم در یونان باستان میتوان افراد ذیل اشاره کرد:
۱. پروتاگوراس (۴۸۱–۴۱۱ پیش از میلاد): پروتاگوراس، فیلسوف یونانی، یکی از نخستین کسانی بود که ایدههای بنیادی اومانیزم را مطرح کرد. او با جمله معروف خود، “انسان میزان همه چیز است”، بر این باور تأکید کرد که انسان محور شناخت و ارزشگذاری است. این ایده بعدها به یکی از پایههای اصلی اومانیزم تبدیل شد.