نویسنده: نهضت
فصل اول: کلیات و مبانی مفهومی جاهلیت
معناشناسی و سیر تحول مفهوم جاهلیت
د. تحول معنایی
مفهوم جاهلیت، از یک اصطلاح توصیفگر یک دوران تاریخی خاص، به یک «مفهوم جامعهشناختی» و «ابزار تحلیل تمدنی» تحول یافته است. اندیشمندان اسلامی، با الهام از آیات قرآن کریم که خطاب به مسلمانان میفرماید: «أَفَحُکْمَ الْجَاهِلِیَّةِ یَبْغُونَ» (آیا حکم جاهلیت را میخواهند؟)، دریافتند که روح و ماهیت جاهلیت میتواند در هر زمان و مکانی، حتی در جامعه به ظاهر اسلامی، ظهور کند.
این تحول معنایی، به ما اجازه میدهد تا با شناسایی ویژگیهای بنیادین جاهلیت تاریخی (مانند شرک، تعصب، بیعدالتی)، مصادیق جدید آن را در جهان مدرن ردیابی و تحلیل کنیم. بنابراین، امروزه «جاهلیت» به یک «الگوی تحلیلی» تبدیل شده است برای نقد آن دسته از وجوه تمدن جدید که انسان را از فطرت الهی خود دور کرده و به جای پرستش خدا، به پرستش مظاهر مادی و انسانی سوق داده است. این نگاه، هسته مرکزی کتاب حاضر را تشکیل میدهد.