نویسنده: نهضت
فصل سوم: پیامدهای سبک زندگی غربی
پیامدهای فردی
ج. از خودبیگانگی و پوچگرایی«ادامه»
اریک فروم، روانشناس آلمانی، در کتاب گریز از آزادی میگوید: انسان مدرن با رها شدن از بندهای کهن؛ یعنی بندهای کلیسا و جامعه به فرد بدل شد، اما این فردیت او را تنها و هراسان کرد. او گرچه آزاد شد، اما این آزادی به بیپناهی و احساس پوچی انجامید… انسان مدرن در جهانی بیمعنا رها شده است و هویت خویش را گم کرده است (فروم، 1403: 24). یعنی به گفته فورم انسان مدرن، در حالی که آزاد است، احساس میکند که تنها و بیهویت است. او از قید و بند کلیسا و جامعه رها شده، اما به جای آزادی واقعی، در جهانی بیمعنا و بیهویت قرار گرفته است. این تحلیل، به وضوح نشان میدهد که آزادی بدون معنا و هویت، منجر به احساس تنهایی و بیهویتی میشود.
هشداری که دراین بحران هویتی یعنی از خودبیگانی و پوچگرایی است این است؛ زمانی که فرد یا جامعهای از خود بیگانه میشود، در واقع خود را تسلیم تمام معیارهای فرهنگ غربی میکند و رشد و ترقی فرهنگ خودی را در گرو سرسپردگی به فرهنگ بیگانه میبیند. چنین جامعهای، به جای تعامل و گزینش فرهنگ دیگران، مجذوب آن میشود و هویت جامعه دیگر را به عنوان ایدهآل خود میپندارد. نتیجه این فرآیند، وابستگی فرهنگی و ارتزاق فرهنگیاز فرهنگ بیگانه به جای تولید فرهنگی است.