جاهلیت مدرن

نویسنده: نهضت
فصل دوم: بت‌های نامرئی جاهلیت مدرن
بت آزادی مطلق

‌أ. تعریف و ماهیت آزادی
آزادی از جمله مفاهیم سهل و ممتنع است. گرچه به ظاهر نزد هر کسی مفهومی روشن دارد، اما در عین حال، ارائه تعریف دقیق و منطقی که ماهیت آن را آشکار سازد بسی دشوار است؛ یعنی در ظاهر مفهوم ساده ولی در حقیقت بسیار پیچیده‌ای است؛ چون وقتی می‌خواهیم تعریف دقیق و جامعی از آن ارائه دهیم، با دشواری‌های بسیاری روبرو می‌شویم. این پیچیدگی به حدی است که در طول تاریخ اندیشه‌های بشری، فیلسوفان، حقوقدانان و اندیشمندان مختلف تعاریف گوناگون از آزادی ارائه داده‌اند. به گفته یکی از نویسندگان غربی: معنای آزادی نیز مانند معانی کلمات چون خوشبختی، خوبی، طبیعت، حقیقت، به قدری کشدار است که با هر گونه تفسیری جور در می‌­آید. سپس می‌­افزاید که در کتب تاریخ عقاید، بیش از دوصد معنا برای آزادی به چشم می‌­خورد (برلین، 1368: 236). هر کدام از این تعاریف و معانی ارائه شده، بر اساس جهان‌بینی خاص و مبانی فکری متفاوتی شکل گرفته‌اند و همین امر نشان می‌دهد که آزادی مفهومی چندبعدی و عمیق است که نمی‌توان به سادگی از کنار آن گذشت.