نویسنده: نهضت
فصل دوم: بتهای نامرئی جاهلیت مدرن
بت آزادی مطلق
أ. تعریف و ماهیت آزادی«ادامه»
وقتی به بررسی مفهوم آزادی از منظر اسلامی میپردازیم، با نگاهی عمیقتر و جامعتر روبرو میشویم. در جهانبینی اسلامی، آزادی نه تنها یک حق اجتماعی، بلکه یک موهبت الهی و بخش جداییناپذیر از کرامت ذاتی انسان است. در این نگاه، آزادی به معنای نبود موانع در مسیر رشد و تکامل معنوی انسان تعریف میشود. به عبارت دیگر، انسان آزاد است تا بتواند استعدادهای فطری خود را شکوفا کند و به سوی کمال مطلق حرکت نماید. این نوع نگرش به آزادی، آن را با مسئولیتپذیری و پاسخگویی در برابر خداوند متعال پیوند میزند. از این منظر، انسان در استفاده از آزادی خود مسئول است و باید پاسخگوی انتخابها و تصمیمهای خود باشد.
تفاوت بنیادین بین نگاه اسلامی و نگاه غربی به آزادی در این نکته نهفته است که در غرب عمدتاً بر «آزادی از» تأکید میشود، یعنی رهایی از قید و بندها و محدودیتهای بیرونی. اما در اسلام، علاوه بر این بعد، بر «آزادی برای» نیز تأکید ویژهای وجود دارد. «آزادی برای» به این معناست که انسان بتواند از آزادی خود به عنوان ابزاری برای رشد اخلاقی، تعالی معنوی و خدمت به دیگران استفاده کند. این نگاه دو بعدی به آزادی، آن را از حالت یک مفهوم صرفاً سیاسی خارج کرده و به آن ابعاد اخلاقی و معنوی میبخشد.