لیکوال: محبوبي
لسم فصل: اسلامي نظام
د اسلام مهمې برخې
د. عبادي بُعد
د اسلام عبادي نظام د هغو اعمالو او عبادتونو په وړاندې کولو سره چې د انسان او الله تعالی ترمنځ اړیکه پیاوړې کوي، د لوېدیځو نظامونو پر وړاندې د یوه بشپړ او اغېزمن بدیل په توګه مطرح کېږي؛ هغه نظامونه چې ډېری وخت له معنویت او له الله تعالی سره له اړیکې څخه لرې شوي دي.
دغه نظام نه یوازې د انسان او الله تعالی ترمنځ د فردي اړیکې پیاوړتیا ته پاملرنه کوي، بلکې د یووالي، خواخوږۍ او مسؤولیتمنلو په ټینګار سره یوه معنوي او الهي ټولنه هم رامنځته کوي.
په داسې حال کې چې لوېدیځو نظامونو د افراطي ماديپالنې او فردپالنې له امله داسې ټولنه رامنځته کړې چې له معنویت څخه لرې او بېثباته ده، اسلام د لمانځه، روژې، زکات او حج په ټینګار سره یوه معنوي او متوازنه ټولنه رامنځته کوي.
۱. لمونځ:
لمونځ د دین د ستنې په توګه له الله تعالی سره د انسان ورځنۍ اړیکه ټینګوي. الله تعالی په سورة طه کې فرمایي:
«إِنَّنِي أَنَا اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنَا فَاعْبُدْنِي وَأَقِمِ الصَّلَاةَ لِذِكْرِي» (طه: ۱۴)
ژباړه: (بېشکه زه الله یم، له ما پرته بل هېڅ د عبادت وړ معبود نشته؛ نو زما عبادت وکړه او زما د یاد لپاره لمونځ قائم کړه.)
دا آیت څرګندوي چې لمونځ یوازې یو عبادي عمل نه دی، بلکې د الله تعالی د یاد او له هغه سره د انسان د اړیکې د پیاوړتیا یو بنسټیز اصل دی.
په داسې حال کې چې په لوېدیځو نظامونو کې ورځنی ژوند ډېری وخت له معنویت او له الله تعالی سره له اړیکې څخه لرې شوی دی، اسلام د لمانځه په ټینګار سره دا زمینه برابروي چې انسان د ورځې په اوږدو کې په پرلهپسې توګه له خپل رب سره اړیکه وساتي.
په اسلام کې لمونځ پنځه وخته فرض دی چې هر یو یې د ورځني ژوند په بهیر کې انسان ته د تم کېدو او د الله تعالی د یاد فرصت برابروي. دغه عبادي عمل نه یوازې له الله تعالی سره د انسان د فردي اړیکې په پیاوړتیا کې مرسته کوي، بلکې په ژوند کې د نظم او انضباط په رامنځته کولو سره د ټولنیزو اړیکو او اخلاقي چلندونو په ښهوالي کې هم اغېز لري.
پر سیاسي اندونو کره کتنه