نویسنده: عبدالمنان محبوبی
فصل دوم: افغانستان و کمونیسم
قیامها و مقاومتهای ضد کمونیست
قیام چنداول
ادامه
قابل به ذکر است که این گونه نبوده است که عدهای با توطئه و بهانه برادران و خواهران مسلمان چنداولی را به چنگال زهرآگین کمونیستها سپرده باشند، بلکه واقعیت همین است که بر اثر کاهلی و تنبلی یک فرد، خبر تعویق و تأخیر قیام به چنداول نرسید و آنها بیخبر از این خیانت دست به قیام زدند و جانانه جان شیرین خود را به جانآفرین تسلیم کردند. در این شرایط اگر در نقاط مختلف طبق پلان و برنامهریزی قبلی قیام و مقاومت بر پا میشد، باز هم به احتمال قوی قیام به شکست سختتری مواجه میشد؛ چون دولت کمونیست و ناخداباوران کمونیست از نقشه خبردار شده و کاملاً در حالت آماده باش قرار گرفته بودند که در این صورت شاید تعداد شهدا چند برابر میشد (حقشناس، 1363: 393).
برخی ادعای دکتر حقشناس در اینکه قیام قرار بوده همزمان در نقاط مختلف کشور صورت بگیرد و اینکه پلان قیام افشا شده و به دلیل سهلانگاری یک نفر، حوزهی چنداول در جریان قرار نگرفته است، را با دلایل متعدد رد کردند و قیام چنداول را قیامی مردمی و خودجوش قلمداد نمودهاند و بر این باورند که اگر قیام سرتاسری بوده و به دلایل به تأخیر افتاده، توطئهی علیه مردم چنداول بوده است.
حقیقت هر چه باشد، از شکوه قیام چنداول نمیکاهد و این یک واقعیت غیر قابل انکار است که در تاریخ 3 سرطان سال 1358 تعداد زیادی از حوزهی چنداول کابل با دستان پر از خالی علیه سربازان تا به دندان مسلح حکومت کمونیستی وقت، دست به قیام زدند که سرانجام جز تعداد اندکی، همه قهرمانانه جام شهادت را نوشیدند و یک برگ دیگر بر دفتر افتخارآفرین تاریخ جهاد و مبارزهی مردم غیور افغانستان افزودند.
افغانستان در چنگال کمونیسم
