نبی رحمت

تالیف: سید ابوالحسن ندوی
اوضاع اقتصادی و تمدنی
ادامه
پول رایج در «مکه» و «مدینه» یکی بود که ما در صفحات گذشته آن ذکر نمودیم. مردم «مدینه» بیشتر از مردم مکه با پیمانه‌های وزن و کیل سر و کار داشتند زیرا اهالی آن بیشتر به تولید غلات و میوه‌جات اشتغال داشتند. پیمانه‌های رایج در مدینه عبارت بودند از: «مد»، «صاع»، «فرق»، «عرق» و «وسق»، اما وزن‌های رایج عبارت بودند از «درهم»، «ثقاف»، «دانق»، «قیراط»، «نواه»، «رطل»، «قنطار» و «اوقیه».
«مدینه» با وجود حاصلخیزی زمین‌های آن از نظر مواد غذایی خودکفا نبود. به همین دلیل مردم آن بعضی از مواد غذایی را از خارج وارد می‌کردند. از آن جمله آرد، روغن و عسل را از سرزمین شام بدست می‌آوردند. چنان‌که امام ترمزی از «قتاده بن نعمان» (رضی‌الله عنه) روایت می‌کند که غذای مردم مدینه خرما و جو بود. گاهی بازرگانان آرد سفیدی از «شام» می‌آوردند و کسانی که قدرت خرید داشتند مقداری از آن را برای خود می‌خریدند. البته غذای افراد خانواده اغلب خرما و جو بود. از این‌گونه وقایع به وضعیت غذایی «مدینه» و تفاوت سطوح زندگی‌ها به خوبی می‌توان پی برد.
همچنان‌که از طبایع و تاریخ‌شان معلوم می‌شد، ثروتمندتر از عرب‌ها بودند. عرب‌ها بنابر طبایع ملی و بادیه‌نشینی، خود زیاد آینده‌نگری نمی‌کردند و به فکر جمع‌آوری مال و ثروت نبودند. بجای آن اهل ضیافت و مهمان‌نوازی بودند. حتی گاهی مجبور می‌شدند از یهود قرض بگیرند. گاهی این قرض‌ها به «ربا» و «رهن» نیز منجر می‌شد.