نویسنده: محبوبی
فصل اول: لیبرالیسم
- اصول لیبرالیسم
مکتب و اندیشه لیبرالیسم بر چندین مبنا و پایهی فکری – که قدر مشترک تمام گرایشها و جریانات لیبرال تلقی میشود – استوار گردیده است. چنان که اگر فردی این اصول فکری را نپذیرد، نمیتوان آن را لیبرالیست (طرفدار و پیرو مکتب لیبرال) پنداشت؛ زیرا این مبانی و اصول فکری، اجزای سازندهی لیبرالیسم بوده و آن را از دیگر ایسمها و مکاتب فکری متمایز میسازد.
اصول و مبانی فکری لیبرالیسم را میتوان به دو دسته جداگانه، خاص و عام (مشترک) دستهبندی کرد:
خاص: «آزادی» و «فردگرایی» از مبانی ذاتی و مشخصههای اصلی لیبرالیسم بوده که این اندیشه و تفکر را از سایر مذاهب فکری غرب که در دوره رنسانس و نوزایی پدید آمدند، متمایز میسازد.
عام (مشترک): «عقلگرایی» از مبانی و اصول مشترک لیبرالیسم و دیگر مذاهب فکری غرب است که تمام اندیشهها و مکاتبی که در عصر جدید در اروپا ظهور کردند، در این اصل با لیبرالیسم شریکاند. عقلگرایی که به استقلال عقل در ادراک مصالح انسانی در تمام عرصهها بدون نیاز به دین باور دارد، مشخصهی بیشتر اندیشهها و تفکرات غربی است.
از جهتی میتوان چنین ادعا کرد که لیبرالیسم بهصورت کلی از «آزادی، فردگرایی، عقلانیت» ترکیب یافته است. اما این مبانی که ماهیت اصلی این مکتب را تشکیل داده، مجمل و کلی بوده و تصورات لیبرالها در جزئیات فکری آن متفاوت است.