لیکوال: محبوبی
درېیم فصل: سیکولریزم
۲. د سیکولریزم مخینه
جورج جېکب هولیواک (George Jacob Holyoake) (زېږېدلی د ۱۸۱۷م د اپریل په ۱۳مه – مړ شوی د ۱۹۰۶م د جنورۍ په ۲۲مه) لومړی کس و چې د «سیکولریزم» بنسټ یې کېښود. هغه د انګلستان د برمنګهم (Birmingham) په ښار کې د یوې مذهبي، صنعتګرې کورنۍ په غېږ کې نړۍ ته راغی. جورج هولیواک د «سیکولریزم» اصطلاح د هغې په اوسني معنا په ۱۸۴۶م کال کې وکاروله، او په همدې کال کې یې په خپله یوه مقاله کې، چې خپره شوه، د سیکولریزم نظریه معرفي کړه.
هولیواک، سیکولریزم د ژوند له یوې فلسفې سره ورته وباله — داسې فلسفه چې له دین څخه بېپروا وه. هغه د مادي وسایلو له لارې د دې ژوند د ښهوالي پلوی و او علم ته یې خورا ارزښت ورکاوه. له ځینو اړخونو، د هولیواک د سیکولریزم مفهوم وروسته د معاصر انسانمحورۍ (Humanism) په بڼه بدل شو، او ده د «سیکولریزم» کلمه د سیاسي آزادۍ د اصل د څرګندونې لپاره وکاروله.
هغه په لندن ښار کې د «سیکولر ټولنې» په نوم یوه ټولنه (London Secular Society) تأسیس کړه او ځان یې د سیکولریزم پلوی وباله، دا مکتب یې د خلکو لپاره یوه عملي فلسفه وبلله. هولیواک په همدې تړاو یو کتاب هم ولیکه چې عنوان یې «سیکولریزم» و.
سره له دې، د هولیواک سیکولریزم د مسیحیت اخلاقي احکام، تر هغه ځایه چې د ټولنې له هوساینې او رفاه سره موافق وو، منل؛ خو اوسنی سیکولریزم یوه ایډیولوژي، مکتب او فکري طرز ګڼل کېږي، چې پر ځانګړو اصولو او فکري بنسټونو ولاړ دی.