تالیف: سید ابوالحسن ندوی
غزوہ تبوک
رجب سال نهم هجرت
سبب و انگیزه این غزوه
ادامه:
هدف و حکمت دوم از این غزوه که در واقع یک اقدام متهورانه و پر خطر بود، القاء رعب در قلوب قبایل عرب غیر مسلمان و قبایل مسیحی مذهب و تحت نفوذ امپراطوری «روم» بود تا اینکه در مورد اهمیت دین اسلام با جدیت بیندیشند و پی ببرند که این دین مانند حبابی نیست که ناگهان بر روی آب ظاهر شده و سپس نابود می گردد، بلکه این دین، همان دینی است که آینده را در قلمرو خود قرار خواهد داد. تا شاید بدین وسیله به اسلام که در سرزمینشان ظهور نموده است هدایت شوند.
قرآن مجید به افرادی که در این غزوه خارج شده بودند همین نکته را متذکر شده است: (وَ لَا يَطَأوْنَ مَوْطِئاً يَغِيظُ الْكُفَّارَ ، وَلَا يَنالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَيْلاً إلا كُتِبَ لَهُمْ بِهِ عَمَلٌ صَالِحٌ) سوره توبه آیه ۱۲۰
(و گامی به جلو بر نمی دارند که موجب خشم کافران شود و به دشمنان دستبردی نمیزنند مگر این که به سبب آن عمل نیکی برای آنان نوشته می شود.)
رومی ها مرتباً به یاد غزوه مؤته بودند و به خاطر داشتند که چگونه در آن غزوه به آرزوهای خود دست نیافتند و بالاخره طرفین به عقب کشی نیروها ناچار شدند و آن را غنیمت شمردند. غزوه مؤته سبب شده بود که در دلهای اعراب، رعب چندانی نسبت به دولت بیزانس و قوای نیرومند آن باقی نماند.
به هر حال غزوه تبوک در سیره نبوی و تاریخ دعوت اسلامی دارای اهمیت و جایگاه خاصی است که بوسیله آن اهداف متعددی حاصل شد کما این که بر دلهای مسلمانان و اعراب و جریان حوادث در تاریخ اسلام اثرات دور دست و مهمی بجای گذاشت.