نویسنده: محبوبی
مسئولیت ثروتمندان در قبال نیازمندان
ادامه
2- منت نگذاشتن بر نیازمندان
مسئولیت ثروتمندان در قبال نیازمندان، فقط به پرداخت حقوقشان (زکات و صدقات) خلاصه نمیشود، بلکه ثروتمندان باید توجه داشته باشند که زکات و صدقات خود را با منت گذاشتن و اذیت کردن نیازمندان باطل نکنند و همین منت نگذاشتن بر فقرا، خود یکی از مسئولیتهای اغنیاء در قبال نیازمندان است. از اذیت کردن فقرا و مستمندان به هر شیوهی ممکن، خودداری نمایند؛ زیرا همین اذیت کردن و منت گذاشتن، اجر و پاداش زکات و صداقات را از بین میبرد و طبق فرمودهی خداوند، صدقات را باطل میکند: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْأَذَى» (بقره، 264). ترجمه: ای کسانی که ایمان آوردید، صدقههاى خويش را به منّتنهادن و آزار رسانيدن باطل مكنيد.
از بکار بردن الفاظی مثل: من بودم که به تو پول دادم و به تو را کمک کردم، تو لیاقت کمک کردن را نداری و… برای فقرا و نیازمندان خودداری نمایند.
3- پنهانی دادن صدقات
یکی دیگر از مواردی که باید ثروتمندان در اعطای صدقات خود، در نظر داشته باشند، در خفا دادن صدقه است. صدقات را باید پنهانی و به دور از نگاه مردم اعطا نماید. در صدقهی سنت (غیر واجب) بهتر آن است که پنهانی و بدون این که کسی از آن اطلاع یابد، به فقیر داده شود تا از جهتی فقیر و نیازمند احساس شرمندگی نکند و طرفی صدقهدهنده، چنان که در حدیثی از پیامبر -صلّیالله-علیهوسلم- نقل شده است: «سبعة يظلهم الله في ظله يوم لا ظل إلا ظله» (متفق علیه) از جملهی هفت نفری باشد که خداوند آنان را در زیر سایهی عرش خود جا میدهد، روزی که هیچ سایهای جز سایهای رحمت خداوند نیست: «رجل تصدق بصدقة فأخفاها حتى لا تعلم يمينه ما تنفق شماله» (متفق علیه) ترجمه: مردی که صدقه دهد و آن را مخفی دارد طوری که دست چپش نداند که دست راستش چه انفاق کرده است. این سخن پیامبر کنایه از نهایت مخفی نگه داشتن صدقه از چشم مردم است. به خاطر این که در این کارش ریا نکرده باشد و فقط خالصانه برای رضایت خدا صدقه داده باشد.