از مهمترین واقعات در ماه رمضان همانا نزول قرآن کریم در این ماه میباشد. سپس واقعات تاریخی بزرگ به فاصله زمانی در این ماه بوقوع پیوست، و این خود دال بر این است که اسلام امور را همان طوریکه مستحق آن است اندازه مینماید، و شعار روزه قوت و نیرو جهاد و عمل میباشد، نه ضعف و جنگ و سستی و تنبلی، پس مسلمان با واقعیت زندگی تعامل داشته، و سازگار با شرایط، به هیچ وجه واجب دینی او را از مسئولیت معیشتی و زندگی باز نداشته است، و نیز خواهشات دنیوی و نیازهای خوردنی و نوشیدنی وی را از عزیمت و همتش نکاسته است و برای مسلمان مناسب و شایسته نیست که بگوید: روزه مانع و سد پیشرفت کارها شده و سبب تعطیل کارها می شود.
راه اسلام معین و مشخص بوده که همانا جهاد میباشد، دین الله و شریعت آن آسان و سهل بوده و از سختی بدور میباشد، چنانچه در مواردی میبینیم که افطار کردن را در سفر و جهاد اجازه داده و حتی بر آن تشویق نموده است، و حکم آن، زیرا روزه داران در آن لحظه سخت نیازمند غذا اند و نیز افطار کنندگان در جهاد همه مزد و اجر را کمائی نمودند، همانطوریکه رسول الله –صلی الله علیه و سلم- در فتح مکه بیان نمودند، و ایشان اولین کسی بودند که در آن روز به افطار کردن مبادرت ورزیدند، و دلیل آنرا ما بازگو میکنیم: این واقعات بزرگ در ماه رمضان به وقوع پیوست و ما به مشهورترین آن اکتفا مینماییم، و برای استدلال آن باید گفت: که نصر و پیروزی به پاکی و صفا و جلای و رفعت نفسها از آلودگیهای مادی مرتبط میباشد و اینکه روزهای مبارک رمضان فرصت خیر و پیروزی و نصرت و فضل الهی در آنها غنیمت شمرده میشود، آنگاهیکه قلبها متوجه پروردگار آسمانها و زمین شود، چنانچه الله –متعال – میفرماید: وَمَا ٱلنَّصرُ إِلَّا مِن عِندِٱللَّهِ ٱلعَزِيزِ ٱلحَكِيمِ (آل عمران: 3/126)، « و تنها نصر و پیروزی از جانب الله متعال میباشد».
1- غزوه بدر کبری (بزرگ): و این روز، روز فرقان و جدایی است که الله متعال میان حق و باطل جدائی افگند، اسلام در آن روز به پیروزی دست یافت که نماد ارزشهای والای توحید و تفکر و زندگی مسالمت آمیز و اخلاق صحیح باشد و نیز بساط شرک و بت پرستی برچیده شد که نماد پستی و عقب ماندگی و فرو مایگی کرامت انسانی باشد. این غزوه در روز جمعه مصادف با هفدهم ماه رمضان سال دوم هجری قمری نبوت به وقوع پیوست، چنانچه الله متعال میفرماید: وَلَقَد نَصَرَكُمُ ٱللَّهُ بِبَدۡرٖ وَأَنتُمۡ أَذِلَّةٞۖ فَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ لَعَلَّكُم تَشكُرُونَ«آل عمران: 3/123» (همانا الله متعال شما را در(غزوه) بدر نصرت و پیروزی نصیبتان گردانید و حالآنکه شما (از لحاظ تعداد نیرو) اندک بودید، پس از الله متعال پروا نمایید تا باشد که شکرگذاری نمایید)، و ابن عباس –رضی الله عنهما- میفرماید: «غزوه بدر در هفدهم ماه رمضان رخداد، و در آن فرعون امت که ابوجهل بزرگترین دشمن اسلام باشد به درک واصل شد».
2- فتح مکه: و این بنابر فرموده ای الله –سبحانه و تعالی- فتح بزرگتر میباشد: إِنَّا فَتَحنا لَكَ فَتحٗا مُّبِينٗا (الفتح: 48/1)، (بیگمان ما برای تو فتح و پیروزی بزرگ را گشودیم)، و این واقعه مصادف با روز جمعه بیست و یا بیست و یکم ماه رمضان سال هشتم هجری می باشد، که در این روز تاریخی ریشه ای بت پرستی در هم شکست و پایه های آن فروریخت، و نیز شکستن بت های ماحول کعبه صورت گرفت. و در رمضان سال پنجم مسلمانان آمادگیهای را برای غزوه خندق گرفتند.
3- نشر و گسترش اسلام در سرزمین یمن: در سال دهم هجری درماه رمضان، رسول الله –صلی الله علیه وسلم- علی بن ابي طالب را قائد و فرماندهای سریه به سمت یمن فرستادند، و همرایش نامهای فرستاد.
4- منهدم شدن عبادتگاه که از نخل ساخته شده بود و در آن بت بنام عُزَّی پرستش میشد، توسط خالد بن ولید و پنج تن از همراهانشان، تا جائیکه رسول گرامی اسلام –صلی الله علیه وسلم- فرمودند: «آن عُزَّی بعد از این دیگر هرگز عبادت نخواهد شد».
5- حضور نمایندگان ثقیف از طائف به سمت و سوی رسول الله صلیالله علیه و سلم در سال نهم رمضان که خواهان انعقاد اسلام را نمودند، و نیز درهم شکستاندن بت لات که در ثقیف پرستش میشد.
6- صبح روز جمعه مصادف به 25 رمضان سال 479 هـ واقعه زلّاقة (در حال حاضر دشت هموار است در نزدیکیهای کشور پرتقال کنونی) و یا اینکه روز معروبه و اسلام، و در آن لشکر مرابطین مسلمانان در اندلس به سرکردگی یوسف بن تاشفین بر لشکر فرنگیان (که معمولاً مردم ساکن در غرب اروپا باشد) پیروز و چیره شد.
7- موقع عین جالوت: (قریه میان بیسان و نابلس) در صبح بامداد روز جمعه پانزدهم رمضان سال 658 هـ موافق با 3 (سبتمبر) سال 1260 م به رهبری سلطان قُطُز پادشاه ممالیک مصر این حادثه رخداد داد، در آن رخداد بر لشکر مغلول پیروز شد و در آن ماه و سال بلاد شام و مصر یکپارچه و متحد شدند و اسلام و مسلمانان از تهاجم مغول نجات یافتند.
8- فتح اندلس: در رمضان معرکه بسیار مرموز و ظریف و طرح مقدمه اندلس ریخته شد، در ابتداء معرکه زلّاقه رخداد، سپس فتح اندلس در 28 رمضان سال 92 هـ/19 سال 711م به سرکردگی طارق بن زیاد بعد از شکست روذریق رهبر و فرمانده (قوط) در یک رخداد قاطعانه که بنام «موقعة البحیرة» بعد از اینکه بر تنگه جبل الطارق مستولی شده و کشتیهایش را سوزاند، و سخن مشهور را «دریا پشت سر شماست، و دشمن پیش روی شما» به زبان آورد، سپس بعد از پیکار قرطبه و غرناطه طلیطلة پایتخت سیاسی اندلس به قلمرو اسلام افزوده شده و فتح شد.
برگرفته از موسوعه الفقه الإسلامی و قضایا المعاصر (ج 2/ 506-509).
ترجمه شده:
اول رمضان 1445هـ.ق مصادف با11 حوت ماه سال 1403هـ.ش
هرات – افغانستان
برخی از مهمترین واقعات تاریخی ماه رمضان
