تالیف: وهبه زحیلی
موضوع:حقوق اطفال و سالمندان
ز- تربیت اطفال
والدین و مربی باید تلاش کنند که کودکان را به عقیده و باوری درست براساس اصول ایمان معروف مسلح نمایند و آنها را به عبادت و فرمانبرداری از پروردگار یکتا عادت دهند و برای برخورداری از زندگی مطلوب و استوار براساس مقرراتی تکاملبخش و سازگار و هماهنگ آنان را آماده نمایند تا روابط اجتماعی خود را بر مبنای محبت مردم، تعاون، نیکی و پرهیزکاری قرار دهند و از نظر اخلاقی به ارزشهای اخلاقی استواری مانند: صداقت، صراحت، جرأت و مراعات ادب مزیّن گردند و از نظر معنوی به خودباوری و عزت نفس و کرامت و پاسداری از شخصیت، زندگی، اعتدال و انسجام برسند و از عقدههای روانی، سرکشیها و ناپختگی مصون بمانند.
و از نظر جسمی به سلامت، صلابت و مهارت در انواع ورزشهای مفید مانند: شنا، تیراندازی، سوارکاری، دو، کشتی و … خود را مسلح نمایند و در زمینه بهداشتی به نظافت جسم، لباس و محل سکونت و کار خود اهتمام ورزند. از نظر علمی به آموزش علوم و معارف مختلف انسانی، تجربی، معرفت انسان، آفرینش و آخرت اهمیت کافی بدهند تا زیربنای فکری آنان محکم و استوار گردد؛ زیرا تربیت و توجیه باید شامل همه این موارد بشود، تا کودکان و نوجوانان به روشی پسندیده رشد و نمو نمایند و الگوی ارزشمندی برای دیگران بشوند و ما اینها را در وصایای حضرت لقمان به فرزند خویش، در قرآن میبینیم و همچنین در وصایا و سفارشهای رسول خدا صلیالله علیه و سلم وجود دارند.
در ارتباط با آموزش عقاید و باورها رسول خدا صلیالله علیه و سلم ابن عباس را ـ در حالی که نوجوان بود ـ راهنمایی میفرمود که:
«ای جوان! من مسائلی را به تو میآموزم. (خوب به آنها توجه کن!) خداوندرا مدام حاضر و حافظ بدان، تا او از تو محافظت نماید. او را(بر اعمال و رفتار) خویش حاضر بدان تا او را فراروی خود ببینی. هرگاه نیازی داشتی آن را تنها از خداوند درخواست کن! و هرگاه خواستی دست یاری را به سوی کسی دراز کنی، تنها از خداوند استعانت کن! بدان اگر همه مردم برای اینکه منفعتی را نصیب تو بنمایند دست به یکی کنند، به جز همان چیزی که خداوند اراده کرده، سودی به تو نخواهند رسانید و اگر همه آنها هم برای رسانیدن زیانی به تو دست به یکی نمایند، به جز همانی که خداوند قرار داده، زیانی را متوجه تو نخواهند کرد. قلمها از نوشتن بازمانده و صحیفهها خشک شدهاند».
و در مورد عبادت میفرماید:
«در هفت سالگی فرزندان خود را به خواندن نماز دستور بدهید! و در ده سالگی ـ اگر نماز نمیخواندند) آنها را تنبیه کنید و بستر خوابشان را از هم جدا نمایید».
و در زمینه مسائل اخلاقی لازم است فرزندان خویش را با فضایل اخلاقی مانند: بخشندگی، شرم و حیا، جرأت و صداقت آشنا نموده و عادت دهیم؛ زیرا رسول خداص فرمودهاند:
«بهترین هدیه پدر و مادر به فرزندان، تربیت خوب و پسندیده آنهاست».
همچنین فرموده است:
«فرزندان خود را برای کسب سه خصلت تربیت کنید: محبت پیامبرتان، محبت اصحاب و اهل ایمان و تلاوت قرآن؛ زیرا فرزندان در روزی که هیچ سایهای به جز سایه خداوند نیست در زیر چتر رحمت قرآن قرار خواهند گرفت».
فقـه خـانواده