نویسنده: محبوبی
فصل پنجم: دموکراسی از ایده تا عمل
دموکراسی، دستاویزی برای امپریالیسم آمریکا
امپریالیسم، اصطلاح فرانسوی، بهمعنی امپراتوریطلبی، نفوذطلبی، قدرتطلبی است. این اصطلاح را کمونیستها برای آمریکا و جهان غرب استفاده میکردند. آمریکا را امپریالیسم جهانخوار مینامیدند. اگر به واقعیت امر بنگرید، بهکاربردن این اصطلاح برای آمریکا، بهدور از واقعیت نبوده است. هیچگاه در هیچ تهاجمی، هدف و مقصد آمریکا، برپایی امنیت، آرامش و دموکراسی نبوده است، بلکه همواره، بهاصطلاح کمونیستها، امپریالیسم جهانخوار آمریکا، دموکراسی را دستاویزی جهت دستیابی به اهداف شوم استعماری خود قرار داده است.
دموکراسی که در نظریات از آن نام گرفته میشود، هیچگاه با امپریالیسم موافق نبوده است، اما هنگامیکه دموکراسی را در صحنهی عمل مشاهده مینماییم، دموکراسی دستاویزی است برای رسیدن امپریالیسم آمریکا به اهدافش. امپریالیسم آمریکا، بهعلاوهی استفاده از ابزارهای اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و نظامی، اکنون در قرن بیستویکم، تسخیر سرزمینی را بار دیگر در دستور کار خود قرار داده است.
یکی از اهداف آمریکا از جنگ در افغانستان، شکلدادن به منطقهای است که از خلیج فارس و پاکستان شروع شده و تا مرزهای روسیه امتداد مییابد. این منطقه، انرژی عظیمی را در بطن خود جای داده و از لحاظ اهمیت استراتژیکی بسیار مهم است.
همچنین شاهد دیگر در این زمینه که این ادعا را بهخوبی ثابت مینماید، این است که پس از حملهٔ نظامی آمریکا به افغانستان و استقرار دموکراسی مورد نظر آمریکا، تجارت مواد مخدر در کشور افزایش یافت. در سال ۲۰۰۲ میلادی، تولید تریاک در افغانستان هشت برابر شد که ۷۵ درصد هروئین جهان و ۹۰ درصد واردات هروئین انگلیس را افغانستان تأمین میکرد (سینگ، ۱۳۸۵: ۳۲۵).
همچنین یکی از اهداف اصلی حملهٔ نظامی آمریکا پس از افغانستان به عراق و اشغال نظامی این کشور، تسلط امن بر منابع غنی انرژی نفت و گاز این کشور و تضمین ادامهٔ جریان آزاد انرژی مورد نیاز صنایع غرب بود تا از این طریق، بر رقبای اقتصادی خود و برخی کشورهای صنعتی اروپای غربی وابسته به نفت عراق، بتواند کنترل بیشتری داشته باشد.
کنترل نفت عراق، برتری و قدرت امپریالیسم آمریکا را در حوزهٔ بینالمللی افزایش داد. آنچه مسلم است اینکه جنگ عراق بهسود تمامی شرکتهای آمریکا و انگلیس تمام شد.
علاوه بر اینها، حملهٔ نظامی آمریکا به افغانستان و عراق، باعث شد که شرکتهای بزرگ نظامیِ سازندهٔ جنگافزارهای آمریکایی سود فراوانی بهدست آورند. اگرچه جهانگرایی امپریالیسم آمریکا، متکی بر ابزارهای اقتصادی، سیاسی و نظامی بوده است، اما از نگرشهای فرهنگی غافل نشده است.
بر این اساس، سه جنبهٔ کلی در مورد امپریالیسم فرهنگی آمریکا شناسایی شده است که عبارتاند از:
۱. گسترش تجدد غربی،
۲. گسترش و جهانگیر شدن فرهنگ سرمایهداری،
۳. جهانیشدن فرهنگ آمریکایی.