نویسنده: محبوبی
فصل چهارم: کاپیتالیسم
- عوامل پیدایش کاپیتالیسم
کاپیتالیسم یا سرمایهداری بهعنوان یک نظام اقتصادی، تحت تأثیر عوامل مختلف اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فکری شکل گرفت. در این بخش، به بررسی مهمترین عوامل مؤثر در ظهور سرمایهداری میپردازیم.
د. عوامل اقتصادی
- فروپاشی نظام فئودالیسم: در نظام فئودالی، زمینها در اختیار اشراف و پادشاهان بود و دهقانان بهعنوان رعیت روی این زمینها کار میکردند. با رشد شهرها و تجارت، این نظام ضعیف شد و جای خود را به نظامی داد که در آن مالکیت خصوصی و سرمایهداری نقش اصلی را ایفا میکرد.
- رشد تجارت و بازارها: از قرون وسطی به بعد، تجارت بینالمللی گسترش یافت. بازرگانان ثروتمند شدند و نیاز به سیستم اقتصادی جدیدی احساس شد که بتواند با این تحولات هماهنگ باشد.
- انباشت سرمایه: با افزایش تجارت و تولید، سرمایههای اولیه انباشته شدند. این سرمایهها بهعنوان پایهای برای سرمایهگذاری در تولید انبوه و صنعت مورد استفاده قرار گرفتند.
ه. عوامل اجتماعی - رشد شهرنشینی: با گسترش شهرها، جمعیت بیشتری به مشاغل غیرکشاورزی روی آوردند. این تحول، نیاز به سیستم اقتصادی جدیدی را ایجاد کرد که بتواند پاسخگوی نیازهای شهری باشد.
- تغییر در ساختار طبقاتی: در نظام فئودالی، جامعه به دو طبقه اشراف و رعیت تقسیم میشد. با ظهور سرمایهداری، طبقه جدیدی به نام بورژوازی (سرمایهداران) شکل گرفت که نقش اصلی را در اقتصاد ایفا میکرد.
- افزایش جمعیت: رشد جمعیت در اروپا باعث افزایش تقاضا برای کالاها و خدمات شد. این افزایش تقاضا، نیاز به تولید بیشتر و سیستم اقتصادی کارآمدتری را ایجاد کرد.