نویسنده: نهضت
فصل سوم: حقوق بشر در ترازوی نقد (مقایسهی غرب و اسلام)
مقایسه حقوق بشر غربی با اسلام
ب. از حیث متعلق
نظامهای حقوقی با تعریف متفاوت از ماهیت انسان، قلمرو و مبانی حقوق بشر را شکل میدهند. در حقوق بشر اسلامی، انسان با عنوان خلیفهالله (جانشین خداوند) شناخته میشود که از روح الهی بهرهمند است و حیات او محدود به دنیای مادی نیست. این جایگاه، مبتنی بر آیهی قرآنی «وَ نَفَخْتُ فِیهِ مِنْ رُوحِی» (سوره حجر: ۲۹) است که کرامت ذاتی انسان را به ارتباط با خداوند گره میزند. در این نگاه، انسان موجودی هدفمند است که حقوق و تکالیفش در راستای تقرب به خدا و تحقق عدالت الهی تعریف میشود. نخستین حق بشری در این نظام، حق توحید است، چرا که انسانیت واقعی در گرو شناخت پروردگار و پایبندی به اصول اخلاقی مانند عدالت و احسان است. این نگرش، حقوق بشر را در چارچوبی فرامادی و جاودانه قرار میدهد که تکالیفی مانند نماز، زکات و جهاد را نه تنها وظیفه، بلکه عبادتی معنوی تفسیر میکند.