نویسنده : امیری
هالیوود:
در فیلمها و سریالهای آمریکایی، سبک زندگی غربی به عنوان نماد آزادی و موفقیت معرفی میشود، در حالیکه فرهنگ اسلامی و شرقی به عنوان سنتی یا عقبمانده بازنمایی میگردند. در واقع رسانهها ذهن مردم را طوری شکل میدهند که خودشان خواهان همان ارزشهای شوند که استعمارگر میخواهد.
پیامدهای استعمار فرهنگی: استعمار فرهنگی یکی از عمیقترین شکلهای نفوذ قدرتهای جهانی بالای جوامع اسلامی است. نخستین پیامد آن تضعیف هویت دینی و ملی است. رسانهها، فیلمها و شبکه های اجتماعی الگوهای رفتاری و فکری را ترویج میدهند که بیشتر بر پایه ارزشهای غربی استوار اند. مانند مصرفگرایی، آزادی های بیش از حد، بی تفاوتی نسبت به دین و سنت و… در نتیجه جوانان از فرهنگ بومی خود فاصله گرفته و در تقلید از فرهنگهای بیگانه احساس پیشرفت و آزادی میکند.
در استعمار فرهنگی یکی از اهداف اصلی، تغییر جایگاه و تصویر زن مسلمان است. رسانههای غربی اغلب زنان محجبه را نماد”سرکوب” و “عقبماندگی” معرفی میکنند و برعکس زن بدونحجاب را آزاد و مدرن میدانند. این تصویرسازی نه تنها در افکارعمومی غرب، بلکه در ذهن بسیاری از زنان مسلمان نیز نفوذ کرده است. نتیجه آن است که حجاب از یک انتخاب آگاهانه و معنوی به نشانه محدودیت تعبیر میشود.
پیامد دیگر تغییر نظام ارزشی در جوامع اسلامی است. مفاهیمی چون حجاب، خانواده، عفت و قناعت که نشانه کرامت انسانی و ایمان هستند، در نگاه برخی به نشانه عقبماندگی تعبیر میشود. این تغییر نگاه نتیجه مستقیم تبلیغ رسانههای غربی میباشد.
وابستگی فرهنگی و فکری نیز یکی دیگر از پیامدهای استعمار فرهنگی است. زمانی که جامعهای برای تعریف زیبایی و موفقیت به رسانهها و معیارهای بیگانه تکیه کند، توان تولید فرهنگ مستقل خود را از دست میدهد. این وابستگی سبب میشود که حتی اندیشههای سیاسی و اجتماعی نیز در قالبی غربی شکل بگیرند نه بر اساس نیازهای واقعی مردم. در نهایت استعمار فرهنگی به شکاف نسلی و بحران هویت میانجامد. نسلهای جوان که در معرض رسانههای جهانی رشد کردهاند، خود را در تضاد با نسلهای قدیمی تر میبینند. نتیجه این روند، جامعهای با دوگانگی فرهنگ است. یک بخش در پی حفظ سنتهای خود و بخشی دیگر، در جستجوی مدرن شدن آنهم از طریق تقلیدهای کورکورانه.
تأثیر رسانههای غربی در جوامع اسلامی
