ادامه ابعاد مسئولیت اجتماعی افراد:
4- بُعد فرهنگی
فرهنگ معنا بخش حیات اجتماعی و جهتدهنده رفتارها و اندیشههای مردم جامعه محسوب میشود. به زعم دانشمندان علوم اجتماعی، در حالی که ساختار و حوزه اجتماعی به صورتهای ابزاریِ ارتباطات و تعاملات اجتماعی اشاره دارند، حوزه فرهنگی بیانگر صورتهای نمادینِ ارتباطات و تعاملات اجتماعی است. فرهنگ را به طور کلی میتوان مجموعهای از آگاهیهای اندوخته شده بهوسیله فرد دانست که انواع ارزشهای او را برای استمرار زندگی به وجود میآورد. فرهنگ را از یک نگاه به سه نوع تقسیم نمودهاند: فرهنگ ملی: فرهنگی که پذیرش فرد را در جامعه ممکن میسازد؛ فرهنگ قومی: فرهنگی که فرد را به تباری خاص مربوط میسازد و سرانجام فرهنگ بین ملتها (جهانی): که در قالب پیمانهای سیاسی و فرهنگی کشورها مطرح است (عسکریان، 1388: 137-136).
این حوزه از مسئولیت اجتماعی افراد که در جامعه شناسی به عنوان حوزه نرم نیز مطرح است، برای جامعه شناسان از اهمیت بسزایی برخوردار است؛ زیرا یک جامعه و افراد تشکیلدهنده آن به واسطه این ارزشها، باورها و نمادهای مشترک است که معنا پیدا کرده و در قالب آن هویتهایشان تعریف میشود. همچنین افراد جامعه به منظور برقراری ارتباط سالم و به دور از نزاع، لازم است تا ضمن یادگیری الگوها و نمادهای فرهنگی جامعه خویش، در عرصه رفتار و عمل نیز به آنها پایبند باشند. برای مثال: از یک شهروند انتظار میرود که در کنار فرهنگ قومی خود، به سایر قومیتها نیز توجه کرده و احترام بگذارد و به نوعی خود را به یک فرهنگ ملی متعلق بداند؛ بنابراین، شناخت مجموعه نشانهها و الگوهای فرهنگی جامعه ملی و احترام و عمل به آنها از بنیانهای این بُعد از مسئولیتپذیری اجتماعی افراد به حساب میآید (طالبی و خوشبین، 1391: 220).