نویسنده: عبدالمنان محبوبی
فصل اول: مسیحیت در ترازوی نقد و بررسی
عقاید مسیحیت در ترازوی نقد
در باره خداوند –جلّجلاله
تا جای که مربوط به وجود خداوند متعال میشود، مسیحیت نیز همانند سایر ادیان به وجود خدا باورمند است و تقریباً با همان صفاتی خدا را میپذیرد که در دیگر ادیان برای خدا ثابت شده است. باور مسیحیت در مورد خداوند اینگونه است که «خدا را موجودی زنده و جاویدان میداند که به تمام صفات کمال متّصف است. ما خدا را احساس میکنیم، اما نمیتوانیم کاملاً او را درک کنیم؛ زیرا بررسی درست کُنهِ ذات او از توان ذهن و عقل ما خارج است. او فی نفسه چیست؟ ما نمیدانیم، فقط دربارهاش همان مطالبی را میدانیم که خود او بهوسیلهی وحی برای ما بیان کرده است» (عثمانی، 1391: 41).
تا اینجا مسیحیت با سایر ادیان همگام است، اما اختلاف، جدایی و گمراهی مسیحیت از آنجا شروع میشود که در مورد خداوند تفصیلات بیشتر بیان میکند و در باره خداوند به عقیدهی تثلیث اشاره میکند و سه اقنوم پدر، پسر و روحالقدس را خدا تلقی میکند.
باور به تثلیث
مسیحیت به این باور است که خدا از اقانیم سهگانه، پدر، پسر و روحالقدس ترکیب یافته است. اما در این که واقعاً تثلیث چیست؟ و چگونه میشود آن را توضیح و تشریح نمود؟ توضیحات علمای مسیحی بهقدری مختلف و متضاد است که رسیدن به نتیجهی واحد، بهصورت قطعی کاری بس دشوار است. اقانیم سهگانهی که به باور مسیحیت از مجموع آنها «خدا» تشکیل میشود کداماند؟ حتی در تعیین آنها اختلاف وجود دارد. عدهای به این باورند که مجموعهی پدر، پسر و روحالقدس خدا نامیده میشود. برخی معتقدند که پدر، پسر و مریم بتول سه اقنومی هستند که خدا از آنها ترکیب یافته است.
خلاصه این که پیرامون باور به تثلیث و چگونگی تثلیث اختلافات زیادی وجود دارد که به سبب آن، باور به تثلیث چون خوابی پریشان و درکنشدنی باقی مانده است. با این وجود میتوان گفت که یکی از تفسیرهای که نزد مسیحیت از عمومیت و مقبولیت بیشتری برخوردار است، تفسیری است که در دائره المعارف بریتانیکا نقل شده است: «بهترین تعبیری که برای نظریه مسیحیت در مورد تثلیث میتوان ارائه کرد این است که «پدر» خدا است، «پسر» خداست و «روحالقدس» خداست، اما هر سه، سه خدای جداگانه نیستند، بلکه یک خدا هستند. پس همانطور که باید طبق عقیدهی مسیحیت هر اقنوم را خدا بدانیم، مسیحیت ما را از این بازداشته است که آنها را سه خدای جداگانه بدانیم» (همان، 43).