نویسنده: نورالحق خادمی
موضوع: علل جنگهای داخلی (مداخله بیگانگان)
ادامه مداخلات ایران
سوم: مقامات ایران جاسوسان خاد را در داخل قلمرو خود تعقیب و مجازات نمیکردند و به گروههای سیاسی افغانی اجازه توقیف و مؤاخذه آنها را نمیدادند.
مخالفت دولت ایران در برابر برخی گروههای مجاهدین بهتدریج بهنوعی احساس بدبینی و نفرت در مقابل بخش عمده مهاجرین افغانی مقیم ایران تبدیل گردید. این بدبینی مظاهر گوناگون به خود گرفت و موجب بازگشت بسیاری مهاجرین به داخل افغانستان شد. حکومت کابل از بازگشت این مهاجرین برای مقاصد تبلیغاتی و تحکیم موقف سیاسی خود استفاده سرشار نمود. عمدهترین اقدام مقامات دولتی ایران بهقصد محدود ساختن امکانات ادامه زندگی در ایران برای مهاجرین افغانی عبارت بود از:
دولت ایران هیچگاه موضع رسمی خود را در قبول کمکهای ملل متحد برای مهاجرین افغانی اعلام نکرد. علت این امر شاید آن باشد تا هیچگونه انگیزه تشویقآمیز برای مهاجرت افغانان در داخل ایران وجود نداشته و مقامات ایران از جنجال-های ناشی از اقامت مهاجرین افغانی در داخل ایران راحت باشند. اما از قراین بر میآمد که دولت ایران کمکهای بزرگی از سازمان ملل متحد بنام توزیع به مهاجرین افغانی دریافت مینمودند. آنگاه در شرایط قحطی و قیمتی سالیان ادامه جنگ با عراق، بخش عمده معاونت ملل متحد به اتباع ایران توزیع میگردید. در توزیع مقدار ناچیز این کمکها به مهاجرین افغانی برخورد آمیخته با تبعیض سیاسی کاملاً مشهود بود.
حصول ویزا دخول و خروج از ایران برای مهاجرین افغانی توأم با رعایت شکلیات پیچیده اداری بود که بعضاً ایجاب صرف وقت چندین ماه را میکرد. علاوتاً افغانهای مهاجر برای مسافرت از یک ولایت به ولایت دیگر ایران تجویز مقامات امنیتی را به مراجع کنترل ارائه میکردند .- در سال ١٩٨٩ مقامات دولتی ایران تصمیم گرفتند تا کلیه افغانها را از داخل شهرها جمعآوری کرده و در کمپهای اختصاصی بیرون شهر و آبادی محصور نمایند. این پلان به دلیل ایجاد سروصدا در بیرون ایران زمینه تطبیق نیافت.
تأمین مناسبات دوستانه با اتحاد شوروی و استقرار روابط نهچندان خصمانه با حکومت کابل ازیکطرف، جلب رضایت تنظیمهای ناراضی مقیم پیشاور در قبول دولت ایران بهمثابه طرف مدعی، برداشتن سهم از غنایم جنگ افغانستان از جانب دیگر، موضع دولت ایران را در برخورد با قضیه افغانستان با تناقضات غیر قابل حلی روبرو ساخته بود.
رد پای کمونیزم
