نویسنده: نورالحق خادمی
موضوع: علل جنگهای داخلی (مداخله بیگانگان)
مداخلات عربستان سعودی
عربستان سعودی در کنار دیگر کشورهای همسایه، نقش قابلتوجهی در تحولات سیاسی و نظامی افغانستان ایفا کرده است، بهویژه در دوران جنگ داخلی و تعارضات که پس از خروج نیروهای شوروی از افغانستان در سال 1989 آغاز شد. نقش عربستان سعودی در افغانستان از چند جنبه قابل بررسی است:
1- حمایت مالی و لجستیکی: عربستان سعودی به همراه ایالات متحده آمریکا و پاکستان، بهعنوان بخشی از ائتلافی که در دهه 1980 علیه حضور شوروی در افغانستان شکل گرفت، نقش مهمی ایفا کرد. این کشور به طور قابلتوجهی در تأمین مالی مجاهدین که با نیروهای شوروی و دولت متحد آنها در کابل مبارزه میکردند، دخیل بود. حمایت مالی عربستان از طریق کانالهای رسمی و غیررسمی به مجاهدین میرسید و در تقویت قدرت نظامی آنها نقش داشت.
2- ترویج ایدئولوژی: عربستان سعودی که از وهابیت پیروی میکرد، در ترویج این ایدئولوژی در میان مجاهدین با ایجاد مدارس دینی و بورسیهها که بسیاری از مهاجرین و مجاهدین در آن تحصیل کردند، فعال بود. این امر علاوه بر گسترش افراطگرایی در منطقه برای جلوگیری از رشد سیاستهای ایران کمک کرد. 3
3- دوران پس از خروج شوروی: پس از خروج نیروهای شوروی، عربستان سعودی به حمایت خود از برخی گروههای مجاهدین ادامه داد، بهویژه در دوران جنگ داخلی که برای قدرت در افغانستان رقابت میکردند. این حمایت گاهی اوقات منجر به تقویت گروههای خاصی مانند اتحاد اسلامی افغانستان به رهبری عبدالرب رسول سیاف شد که بیشتر با ایدئولوژی و منافع عربستان همسو بودند.
مداخله استخباراتی منطقهای و فرامنطقهای در افغانستان به طور قابلتوجهی به پیچیدگی و طولانیشدن جنگهای داخلی کمک کرده است. رقابتهای استخباراتی و منافع ملی هر یک از این کشورها، به تشدید درگیریها و ناپایداریها منجر شدهاند، درحالیکه راهحل صلحآمیز و دائمی را دشوارتر میساخت.