نویسنده: عبدالمنان محبوبی
فصل دوم: افغانستان و کمونیسم
رهبران کمونیست در افغانستان
حفیظالله امین
نفوذ در ارتش
پس از انشعاب جناح خلق و پرچم از حزب دموکراتیک خلق، امین به جناح خلق پیوست و از مخالفان سرسخت ببرک کارمل و جناح پرچم و از داعیان و مبلغان پرشور جناح خلق گردید. با توجه به لیاقتی که امین در این مسیر از خود به نمایش گذاشت، از طرف جناح خلق در سال 1352 هجری شمسی، مأموریت کار سازمانی ارتش به وی واگذار شد و به صفت مسئول بخش نظامی حزب مقرر شد. او به جذب سربازان و افسران جوان، بهخصوص پشتونهای جوان و روستایی پرداخت و موفقیت زیادی در این راه به دست آورد و حتی در سال ۱۳۵۵ به اطلاع ترهکی رساند که نیروهای وابسته به حزب در ارتش میتوانند حکومت داود خان را سرنگون کنند، ولی حزب در آن زمان مصلحت ندید که این کار صورت بگیرد. وقتی که بر اثر فشارهای اتحاد جماهیر شوروی هر دو جناح خلق و پرچم با هم متحد شدند، امین باز هم به صفت عضو کمیتهی مرکزی حزب برگزیده شد و با حفظ سمت، مأموریت سازمانی خویش را در ارتش که در جناح پرچم این مأموریت به عهدهی رقیب دیرینهی او میر اکبر خیبر بود، به او سپرده شد (حقشناس، 1363: 382).
نقش فعال در کودتای 7 ثور
امین در کودتای 7 ثور 1357 هجری شمسی و سرنگونی دولت داود خان نقش فعال و تعیین کنندهی داشته است. حزب دموکراتیک خلق پس از کشته شدن میراکبر خیبر در کابل، در مراسم خاکسپار وی نمایش بزرگی علیه دولت داود خان راه اندازی نموده، شعار می-دادند که انتقام خون خیبر را میگیرند. اگر چه برخی به این باور بودند که خیبر به دستور خود امین به قتل رسیده است. دولت داود خان از قدرتنمایی حزب دموکراتیک خلق در جریان قتل میر اکبر خیبر، به وحشت افتاد و داود خان به دستگیری سران حزب اقدام کرد؛ اقدامی که زمینهی سقوط حکومتش را فراهم کرد. فردای آن روز خبر دستگیری چند نفر از سران حزب، از طریق رادیو پخش شد. حفیظالله امین نیز از جمله کسانی بود که باید دستگیر میشد، اما او با چالاکی و زیرکی و همکاری ژنرال عمر زی، افسر نظامی وزارت داخله، دستگیری خود را به مدت چند ساعت به تاخیر انداخت و در خانه تحت نظر قرار گرفت. امین در این مدتی که در اختیار داشت، شبانه دستور کودتا را صادر نموده، توسط پسرش به اعضای سازمان نظامی حزب رساند. پس از شکست و سرنگونی دولت داود خان و پیروزی حزب دموکراتیک خلق، امین که در این کودتا نقش بسزایی را ایفا نموده بود، «فرمانده دلیر انقلاب ثور» لقب گرفت و در کابینه جدید معاون نخستوزیر و وزیر خارجه مقرر شد (فریاد افغان، 1384: 333-334).