نویسنده: نورالحق خادمی
موضوع: ادامه قومیت و تأثیرات آن بر تجزیه
در برآورد جدیدی که در سال ۲۰۱۷ آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا بهصورت پیمایشی انجام داده بود و شهروندان دو زبان اول را مورد پرسش قرار گرفته بودند، دری بهعنوان زبان مادری و زبان رابط مورداستفاده ۸۹ درصد مردم معرفی شده است. همچنین زبان پشتو ۶۰ درصد، زبان ازبکی ۳ درصد، زبان ترکمنی 11 درصد، زبان پشه ای ۱ درصد، زبان نورستانی ۱ درصد، زبان عربی ۱ درصد و زبان بلوچی ۱ درصد اعلام شدهاست. طبیعی است که مجموع درصدهای ذکر شده از ۱۰۰ بیش تر میباشد زیرا مناطق زیادی در افغانستان دو زبانه هستند.
مطابق آمار احتمالی فوق، کسانی که به دری تکلم میکنند، همه دری زبان نیستند و از این زبان بهعنوان زبان رابط استفاده میکنند؛ اما آمار احتمالی دیگر اقوام به واقعیت نزدیکتر است؛ به دلیل اینکه غیر از زبان پشتو و فارسیزبانهای دیگر خیلی رواج و عمومیت ندارد؛ بهندرت یافت میشود، کسی که ازبک زبان نباشد، ازبکی صحبت کند؛ حتی در بسیاری از مناطق از بیک زبانان، خاصتا در هرات و بادغیس فارسی صحبت میکنند و از زبان خود بیگانه شدهاند. این مسئله در مورد پشتونها نیز صدق میکند که در ولایات مجاور با ایران به دلیل تأثیرات فرهنگی آن کشور متأثر از آن هستند. بهعنوان نمونه در هرات به لحاظ نژادی خیلی از مردم، مربوط قوم پشتون هستند؛ اما در عمل همه فارسی صحبت میکنند. تعداد زیادی از مردم هزاره، یا دیگر اقوام خود را تاجیک معرفی میکنند. بااینحال تشخیص مرز دقیق قومیت و زبان کاری بهمراتب دشوار است.
طرح ناکام تجزیه افغانستان