برگرفته از کتاب: فقه خانواده (وهبه زحیلی)
ترتیب کنند: نورالحق خادمی
موضوع: شرطهاي ازدواج
شروط صحت نكاح
آثار و پيامدهاي ازدواج
انواع حقوق و مسئوليتها
حقوق فرزندان
13- الگويي ارزشمند
رسول خدا صلیالله علیه و سلم در زمينه بيان رسالت و التزام عملي به آن براي امت اسلامي اسوه و الگويي بسيار بلندمرتبه اند. خداوند متعال در اين باره ميفرمايد:
{ لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآَخِرَ وَذَكَرَ اللَّهَ كَثِيرًا } … (الاحزاب / 21)
“قطعاٌ براي شما در (اقتداء به) رسول خدا سرمشقي نيکوست، براي کساني که به خدا و روز بازپسين اميد دارند و خداوند را فراوان ياد ميکنند”.
به والدين، پدربزرگ، مادربزرگ، عمو، عمه، خاله، دايي و همه اقوام و خويشاوندان در پايبندي به ايمان، اخلاق و احکام دين يا در بيايماني، بداخلاقي و لااُباليگري به عنوان سرمشق و الگو نگاه ميشود و کودکان از کردار، گفتار و عملکردهاي آنها تقليد مينمايند و همه عادات و خصلتها، از آنان به کودکان منتقل ميشود و مشهور است که “فرزندان” گرويده و دلبسته پدر و مادرند و همه تلاش خود را براي پيروي از آنها به کار ميگيرند. چنانچه والدين و خويشاوندان براي کودکان فاميل الگو و سرمشق خوبي باشند، همين خوبيهاي آنها به کودکانشان منتقل ميشود و چنانچه الگوي بدي باشند به طور طبيعي همه بديهاي آنها به آنان منتقل ميشود ـ مگر آنکه خداوند کسي را مورد مرحمت خويش قرار دهد.
بر همين اساس والدين و خويشاوندان بايد احساس کنند که فرزندانشان امانتهايي هستند که به آنان سپرده شدهاند و تربيت خوب و پسنديده آنها جزو مسئوليتهاي آنهاست و خوبيها و بديهاي کودکان با نامه اعمال آنها ارتباطي نزديک دارد و ميتوانند کودکان خود را به سوي بهشت يا جهنم رهنمون شوند. خداوند متعال در مورد منزلت نزديکان خوب ميفرمايد:
{ وَالَّذِينَ آَمَنُوا وَاتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِإِيمَانٍ أَلْحَقْنَا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَمَا أَلَتْنَاهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْءٍ كُلُّ امْرِئٍ بِمَا كَسَبَ رَهِينٌ } …
… (الطور / 21)
“کساني که خود ايمان آوردهاند و فرزندان نيز در ايمان آوردن از آنها پيروي کردهاند، فرزندانشان را (در بهشت) به آنان ملحق ميکنيم. بدون آنکه ما از (پاداش)) عمل آنها چيزي را بکاهيم؛ زيرا هرکس در گرو کارهايي قرار دارد که انجام داده است”.
بر همين اساس والدين مسئوليت دارند که فرزندان خود را به وسيله کردار و گفتار پسنديده خود، به راه خير، نيکي و پرهيزکاري راهنمايي کنند و به اين دستور خداوند عمل کنند که فرموده است:
{ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا قُوا أَنْفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَارًا } … (التحريم / 6)
“اي کساني که ايمان آوردهايد خود و خانوادههايتان را از آتش (دنيا و آخرت) دور نگاه داريد…”.
همچنين رسول خدا صلیالله علیه و سلم فرمودهاند: “همه شما مسئول هستيد و نسبت به زيردستان خود مورد بازخواست قرار ميگيريد”.