سایه همسایه

نویسنده: نورالحق خادمی
موضوع: هنر و فرهنگ حاکمیت های بزرگ افغانستان
هنر و فرهنگ بعد از خروج امریکا
با شکل‌گیری دوران جدید و خروج متجاوزین از کابل، تغییرات بسیار وسیعی در حوزه‌های مختلف به ویژه در حوزه‌ی فرهنگ اسلامی پدید آمده است. گسترش و رشد شبکه‌های اجتماعی اسلامی، امنیت سرتاسری، کوتاه شدن دست خارجی‌ها، رفتن مزدوران از صحنه سیاست، بازگشایی مدارس دینی برای عموم، دید و باز دید مردم از تمام مناطق کشور، رشد نسبی تجارت، سیاست متعادل و فراگیر، محو خشونت نظامی، از بین رفتن قوم‌گرایی و تعصبات و… که دلائل پیوند مجدد مردم با فرهنگ اصیل اسلامی بوده و از جمله‌ی عوامل تأثیرگذار بر فرهنگ جامعه افغانی به شمار می‌روند. افغانستان طی دوران اشغال، شاهد تهاجم فرهنگی شدید غرب و همسایگان در بعد مادی و معنوی بوده که شامل نحوه‌ی لباس پوشیدن، وسایل معیشت و زندگی، غرب گرایی، فاصله گرفتن از آموزه‌های اسلامی در بین جوانان کم تجربه در شهرهای بزرگ، رشد شبکه‌های اجتماعی مبتذل و حتی ترویج فرهنگ ضد دینی و… را در بر می‌گرفت. جامعه‌ی ما در دوران دموکراسی وارداتی، تغییرات ظاهری، سطحی و بیرونی داشته است. این تغییرات که با گسترش رسانه‌ها، نشر و پخش سریال‌های خارجی و گرم بودن بازار تجارت سرمایه‌داران و سرمایه‌گذاران خارجی به وجود آمده بود، بیشتر تقلیدوار و کورکورانه بوده است. به طور نمونه کودکان، نوجوانان و جوانان، با دیدن سریال‌ها و فیلم‌های خارجی سعی در تقلید از رفتار و پوشاک بازیگران برهنه می‌کردند و از این طریق، ناخواسته در گرم نگه‌داشتن بازار تجارت جهان کاپیتالیستی کمک می‌کردند. این عوامل باعث می‌شد که جوانان خلاقیت و توانایی‌شان را در جهت نوآوری و باروری ارزش‌های فرهنگی، به طور کامل فراموش کنند و با مظاهر مبتذل صنعت سینمای غربی، صنایع و انحصارات فرهنگی که تلویزیون و انترنت تولید می‌کردند، آشنا شوند. بی‌تردید، از آن سو مؤسسات خارجی و شرکت‌های تجارتی‌ای که در کشور ما حضور داشتند، از این وضعیت بیشترین نفع می‌بردند و سعی بیشتری در ترویج مصرف‌گرایی و تجمل‌خواهی، بازار خرید و فروش‌شان را گرم‌تر نگه میداشتند.