تالیف: سعدیه سالازهی
ترتیب کننده: کرار
موضوع: گذری کوتاه بر زندگانی امام ابوحنیفه رحمهالله
تحصیل
امام ابوحنیفه رحمهالله در ابتدا علاقهای برای تحصیل علم نداشت، اما در دیداری که با امام شعبی داشت، شعبی وی را به فراگیری علم تشویق نمود که این سخنان در امام ابوحنیفه تأثیر ژرفی نهاد.
در آن زمان علم منحصر در ادب، انساب، ايامالعرب، فقه، حديث و كلام بود. امام ابوحنیفه نخست به علم کلام روی آورد و بر اثر مهارت و ذکاوتش به چنان کمالاتی در این علم دست یافت که اساتید بزرگ از بحثکردن با ایشان سرباز میزدند، ایشان برای کارهای بازرگانی اکثر به بصره تشریف میبرد. بصره مرکز تمام فرقههای باطله و به ویژه خوارج به حساب میآمد. در آنجا امام ابوحنیفه با گروههای اباضیه، صفریه و حشویه مباحثه میکرد و پیروز میدان بود. اما دیری نپایید که امام این مناظرهها را ترک گفت و به سوی علم فقه روی آورد و تمام هم و غمش را به آن مصروف کرد و تا آخرین لحظه ذوق علم فقه از طبیعت و سرشتشان بیرون نرفت.
امام ابوحنیفه میگوید در ابتدای عمرم علم کلام را از همه علوم افضل میدانستم؛ زیرا یقین داشتم که اساس مذهب و عقیده بر همین علم است؛ اما به مرور زمان دریافتم که صحابه کبار با وجود آن که در دامان وحی پرورش یافته بودند و از هر کس دیگر به ریز و درشت مسایل آگاهتر بودند و زودتر و بهتر میتوانستند مسائل را بفهمند پیوسته از این مباحثه کنارهگیری میکردند و اکثر توجهشان را به مسائل فقهی مبذول میداشتند و همین مسائل را به دیگران تعلیم میدادند. همچنین در زندگی آنهایی که به علم کلام مصروف بودند، تدبر کردم در وجودشان آن وارستگی اخلاقی و مذهبی که در دیگر بزرگان موجود بود نیافتم.