رد پای کمونیزم

نویسنده: نورالحق خادمی
موضوع: تجربه ناکام گروه‌های شر و فساد در حکومت‌داری
عامل مهم دیگر که باعث سقوط جمهوری از دید سیگار می‌شد، مسئله بی‌کفایتی دولت افغانستان به علت دورماندن از متن مذاکرات میان آمریکا و امارت اسلامی بود. دولت آمریکا از سال 2015 مذاکرات را با امارت اسلامی آغاز کرده بود. اما دولت افغانستان حتی در جریان نتیجه‌های حاصل از این مذاکرات قرار نمی‌گرفت. دولت افغانستان حتی نتوانست در مقابل توافق آمریکا و امارت اسلامی برای آزادسازی 5 هزار زندانی مقاومت کند و ناگزیر به آزادسازی آن‌ها شد. عامل دیگر برای سقوط دولت جمهوریت را سیگار انحصار بیش از حد قدرت در یک حلقه کوچک می‌داند که در نهایت منتهی به سقوط دولت گردید. لازم به ذکر است که هیچ عامل چه انحصار قدرت در زمان اشرف غنی و تقسیم قدرت در زمان کرزی نتوانست این دولت فاسد را از سقوط نجات دهد. عامل مهم دیگر برای سقوط دولت جمهوری از نظر سیگار، آمادگی نداشتن دولت افغانستان برای خروج نیروهای ناتو از این کشور بود. واقعیت این است که بر خلاف ادعاهای دولت افغانستان مبنی بر داشتن نیروی نظامی 300 هزارنفری، با وجود فساد گسترده در پولیس و اردوی ملی که مملو از سربازان خیالی بودند، چنین ادعای گزافه‌گویی بیش نبود. بر فرض واقعیت این ادعا، این نیروها که کاملاً وابسته به پستان نیروهای نظامی و اقتصادی غرب بودند، نتوانستند خود را در زمان خروج کامل نیروهای اشغال‌گر، حتی برای مدت اندکی حفظ نماید. به همین دلیل، به‌محض این‌که نیروهای ناتو روند تخلیه را آغاز کردند، دولت افغانستان با سقوط روبرو شد. سران دولت افغانستان در چند ماه اخیر حکومت خود تصمیم گرفتند که حداقل 50 درصد خاک افغانستان را رها کنند و در 50 درصد دیگر خاک افغانستان قدرت خود را تقویت کنند، اما این تصمیم نیز مفید واقع نشد. زیرا با عقب‌نشینی نیروها از پایگاه‌های‌شان در قریه‌جات و ولسوالی‌ها، مجاهدین امارت اسلامی حمله‌های خود را به‌سوی شهرها متمرکز کردند و در نتیجه، شهرها یکی پس از دیگری سقوط کردند. این عواملی که سیگار به‌عنوان دلایل سقوط مطرح کرده است، تنها عواملی نیستند که باعث سقوط جمهوریت شده باشند؛ بلکه عوامل دیگری نیز در این زمینه نقش داشتند مانند: حضور پر رنگ استخبارات کشورهای همسایه، تنش‌های زبانی، قومی و مذهبی، کاهش امید مردم به دولت و فاصله‌گیری از آن، اختلاف و کشمکش بر سر قدرت، وجود افراد زورگو و شرور در دولت، قانون‌شکنی‌های دولت مردان و… را نیز می‌توان به‌عنوان عوامل تأثیرگذار در سقوط جمهوریت مطرح کرد.