نویسنده: نورالحق خادمی
موضوع: چالشهای فرهنگی افغانستان
تأثیر پذیری از همسایه ها
در شهرهای غربی کشور در زمان جمهوریت تومان ایران در مبادلات بازاری رایج بود. در این شهرها معماری، آشپزی، سلیقههای ورزشی، گویش و تکلم، مراسم مذهبی شیعیان، گروههای سیکولار و غربگرا، کتاب و مطالعه، دکوراسیون منازل و دوکانها، استفاده از رسانههای ایرانی، موسیقی، نام گذاری اطفال، کالای مصرفی، بد حجابی، آرایش و پیرایش و دهها مورد دیگر را شامل میشود که متأثر از فرهنگ ایران است. وقتی کسی برای اولین بار از ولایات مشرقی به غرب افغانستان سفر کند، طوری فکر میکند که به ایران آمده است. این مسئله در مورد مناطق جنوب کشور نیز صدق میکند. در قندهار زمان جمهوریت، پول رایج در بازار کالدار پاکستانی بود و مردم عموماً به سبک و شیوه پاکستانی زندگی میکنند. در شمال کشورما، در بدخشان تماماً عرف و عنعنات کشور تاجیکستان رایج است. این تأثیر پذیری بیش از حد در سطح مادی فرهنگ افغانستان در طولانی مدت میتواند باعث متأثرشدن بخش معنوی فرهنگ ما شده و دگرگونی عمیقی در آن ایجاد کند. در مناطق غربی کشور به دلیل رواج زبان فارسی ایران اکثریت یا در حد عموم پشتونها، ازبکها و عربها دیگر توان تکلم به زبان اصلی خود را ندارند و کاملاً خلع زبان شدهاند. این حالت زنگ هشداری است برای اهل سیاست و فرهنگ تا در حفظ و نگهداری زبانهای ملی در این مناطق تلاش کنند و نگذارند این زبانها در این مناطق منقرض شود. انقراض زبان در حقیقت به مثابه از دست دادن هویت یک قوم است.
سایه همسایه