افغانستان در چنگال کمونیسم

نویسنده: عبدالمنان محبوبی
فصل سوم: اوضاع افغانستان در عصر کمونیسم
وضعیت ادبی
داستان در دوره‌ی کمونیستی
ادامه

ورود محصولات فرهنگی روسی نیز در این دوره یکی از تأثیرات سیاسی نظام موجود در افغانستان بود که حتی بسیاری از نویسندگان را نیز تحت تأثیر قرار می‌داد. سپوژمی زریاب در این زمینه می‌گوید: رژیم جدید واردات و ترجمه همه کتاب‌های خارجی را ممنوع کرده و حتی آثار کلاسیک دری زبان را سانسور کرده بود. فقط کتاب‌های روسی که به وسیله تاجیک‌ها به فارسی دری برگردان شده بود در قسمت کتاب‌های خارجی کتابخانه‌ها یافت می‌شد. خواندن این کتاب‌ها به انسان این حس را می‌داد که به وسیله ماشین نوشته شده‌اند و نه به وسیله انسان. قابل به ذکر است: «اتحادیه نویسندگان» که در میزان سال 1359 ایجاد شد بود، به فعالیت‌های مثل چاپ و نشر داستان‌های این دوره مشغول بود. به دلیل گسترش قیام‌های مردمی و پیروزی‌های مجاهدین، رژیم کمونیستی مجبور به عقب‌نشینی می‌شود و از تسلط آن بر اتحادیه مذکور کاسته می‌شود. بنابراین «فرهنگیان و نویسندگان متعهد که سال‌ها در آرزوی چنین فرصتی بودند، به پاکسازی آثار وابسته به رژیم می‌پردازند؛ اتحادیه «انجمن» می‌شود و از آن پس تا پیروزی مجاهدین در سال 1371 حرکت حساب شده و بی‌نظیری در تاریخ ادبیات کشور شکل می‌گیرد» (شجاعی، 1376: 40). پس از دهه‌ی 60 با وجود مسئول غیر حزبی مثل دکتر اکرم عثمان و بعد از آن زنده‌یاد رهنورد زریاب، جان تازه‌ای به کالبد اتحادیه یا انجمن دمیده شد و در این مدت، بیش از 250 جلد و به روایتی بیش از 270 جدل کتاب در زمینه‌های ادبی و هنری چاپ گردید.