نویسنده: نهضت
فصل اول: حقوق بشر غربی
- اهمیت و ساختار اعلامیه جهانی حقوق بشر
ادامه: - مواد اعلامیه
مواد اعلامیه جهانی حقوق بشر به چهار دسته اصلی تقسیم میشوند:
أ. حقوق و آزادیهای شخصی (مواد ۱ تا ۱۱): این دسته از مواد به حقوق اساسی افراد مانند حق زندگی، آزادی، امنیت شخصی، و برابری در برابر قانون میپردازد. ماده ۱ اعلامیه به صراحت بیان میکند که تمام انسانها آزاد و برابر به دنیا میآیند و از لحاظ کرامت و حقوق با یکدیگر برابرند. ماده ۲ بر اصل عدم تبعیض تأکید دارد و بیان میکند که هر فردی بدون توجه به نژاد، جنسیت، زبان، مذهب، یا هر وضعیت دیگر، از تمام حقوق و آزادیهای مندرج در اعلامیه برخوردار است. ماده ۳ حق زندگی، آزادی و امنیت شخصی را به عنوان حقوق بنیادین هر فرد به رسمیت میشناسد. مواد بعدی نیز به ممنوعیت بردگی، شکنجه، بازداشتهای خودسرانه و حق برخورداری از حمایت قانونی و دسترسی به عدالت اشاره دارند. برای مثال، ماده ۵ هرگونه شکنجه و رفتارهای غیرانسانی را ممنوع اعلام میکند، و ماده ۱۰ حق هر فرد برای محاکمه عادلانه و علنی توسط یک دادگاه مستقل و بیطرف را تضمین میکند.
ب. حقوق بنیادی فرد در رابطه با خانواده، سرزمین و اشیاء جهان خارج (مواد ۱۲ تا ۱۷): این بخش حقوق مربوط به زندگی خانوادگی، حق ازدواج، تشکیل خانواده، و حق مالکیت را در بر میگیرد. ماده ۱۲ حق هر فرد برای داشتن حریم خصوصی و حمایت از آن در برابر دخالتهای خودسرانه را تضمین میکند. ماده ۱۶ به حق ازدواج و تشکیل خانواده اشاره دارد و تأکید میکند که مردان و زنان به طور برابر از این حق برخوردارند. ماده ۱۷ حق مالکیت فردی و جمعی را به رسمیت میشناسد و بیان میکند که هیچکس را نمیتوان خودسرانه از مالکیت خود محروم کرد. همچنین، مواد ۱۳ تا ۱۵ به حقوق مرتبط با تابعیت، آزادی حرکت و انتخاب محل سکونت و حق پناهندگی اشاره دارند. برای مثال، ماده ۱۴ حق هر فرد برای درخواست پناهندگی از کشورهای دیگر در صورت تعقیب و آزار را به رسمیت میشناسد.