تالیف: وهبه زحیلی
موضوع: حقوق جامعه اسلامی
مسئولیت انسان مسلمان در مقابل جامعه اسلامی مسئولیتهای فراوانی است که برخی از آنها عبارتند از:
4 – دعوت به خیر و فضیلت
ادامه:
تعاون و همکاری میان افراد، گروهها و حکومتها برای رویارویی با خلافکاریها و منکرات یکی از اصول اساسی اسلام است و در قالب مثالی این همکاری و مسئولیت مشترک را تصویر نموده و میفرماید: «کسانی که در زمینه اجرا و اقامه حدود خداوند عمل میکنند و آنها که میخواهند آن حدود را زیرپا بگذارند، مانند مردمی هستند که برای سوار شدن به یک کشتی هجوم بیاورند و برخی از طبقه بالا و برخی در قسمت پایین قرار بگیرند. آنهایی که در پایین قرار دارند اگر بدون توجه به آنهایی که در قسمت فوقانی هستند، بخواهند برای گرفتن آب از دریا سوراخی را در کشتی ایجاد کنند و آنهایی که در طبقه بالا قرار دارند مانع از این کار آنها نشوند کشتی غرق شده و همه نابود میشوند. اما اگر جلو آنها را بگیرند و مانع از این کارشان بشوند، هم خود و هم آنها نجات خواهند یافت».
خوشا به سعادت دعوتگر و مبلغی که با سخنان زیبا و سنجیده خود دیگران را به خیر و نیکی فرا میخواند، کلماتی و سخنانی که قرآن راجع به آن میفرماید:
﴿۞لَّا خَيرَ فِي كَثِيرٖ مِّن نَّجوَهُم إِلَّا مَن أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوۡ مَعرُوفٍ أَوۡ إِصلَٰحِۢ بَينَ ٱلنَّاسِۚ وَمَن يَفعَلۡ ذَٰلِكَ ٱبتِغَآءَ مَرۡضَاتِ ٱللَّهِ فَسَوۡفَ نُؤتِيهِ أَجرًا عَظِيمٗا﴾ [النساء:114].
«در بسیاری از نجواها و حرفهای در گوشی آنها خیر و فایدهای وجود ندارد. مگر آنکه در آن سخنان خود به صدقه، احسان، نیکوکاری و یا اصلاح میان مردم سفارش کنند و دستور بدهند. هرکسی چنین کاری را به خاطر خداوند انجام بدهد، خداوند پاداش بزرگی را نصیب او مینماید».
روش و اسلوب مخالفت با گناه و منکر دارای سه مرتبه و مرحله است که رسول خداص آنها را اینگونه بیان میفرماید:
«هرکدام از شما که خلافی را دید عملاً از آن جلوگیری کند، اگر نتوانست با زبان با آن مخالفت نماید و اگر این را هم نتوانست قلباً از آن ناخشنود باشد و این پایینترین درجه ایمان است».
دیدگاه و موضعگیری دعوتگران و مبلغان معتدل و میانهرو همراه با جماعتها و حکومتها در این مورد بسیار روشن است. از عباده بن صامتس روایت شده است که: «با رسول خداص بر مبنای التزام و فرمانبرداری در شرایط سخت و عادی از آن خشنود باشیم یا ناخشنود، بیعت نمودیم که سنت او را بر هر خواسته و روشی ترجیح بدهیم و با اولیای امور به جنگ و نزاع نپردازیم. مگر آنکه آشکارا کفر و انحرافی را که در پیشگاه خداوند بتوانیم به آن استدلال نماییم در پیش گیرند و در هر شرایطی طرفدار حق و حقیقت باشیم، و از سرزنش سرزنشگران هراسی را به دل راه ندهیم».
فقـه خـانواده
