نویسنده: نهضت
فصل دوم: حقوق بشر اسلامی
5.کرامت انسانی در حقوق بشر اسلامی
د.کرامت و مسئولیتپذیری
در حقوق بشر اسلامی، کرامت انسان با مسئولیتپذیری او گره خورده است. انسان به دلیل برخورداری از کرامت ذاتی و اکتسابی، مسئولیتهایی در قبال خود، دیگران و خداوند دارد. این مسئولیتها نه تنها به عنوان تکالیف دینی و اخلاقی شناخته میشوند، بلکه به عنوان بخشی از حقوق بشر اسلامی نیز مورد توجه قرار میگیرند. قرآن کریم در سوره احزاب میفرماید: «إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَهَ عَلَی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالْجِبَالِ فَأَبَیْنَ أَنْ یَحْمِلْنَهَا وَأَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْإِنْسَانُ»(احزاب، 72). ما امانت را بر آسمانها و زمین و کوهها عرضه کردیم، آنها از حمل آن امتناع کردند و از آن ترسیدند، اما انسان آن را بر دوش کشید. این آیه کلام مجید بیانگر این است که انسان به دلیل برخورداری از کرامت، مسئولیتهای بزرگی را بر عهده گرفته است. این امانت، همان مسئولیتهایی است که انسان در قبال خود، دیگران و خداوند دارد.
انسان به دلیل برخورداری از کرامت ذاتی، مسئولیتهایی در قبال خود نیز دارد. این مسئولیتها شامل تلاش برای رشد و تعالی شخصی، حفظ سلامت جسمی و روحی، و کسب علم و معرفت است. قرآن کریم میفرماید: «قُلْ هَلْ یَسْتَوِی الَّذِینَ یَعْلَمُونَ وَالَّذِینَ لَا یَعْلَمُونَ»(زمر، 9). بگو: آیا کسانی که میدانند و کسانی که نمیدانند، یکسانند؟. با توجه به این آیه از قرآن کریم، انسان مسئولیت دارد تا با کسب علم و معرفت، به رشد و تعالی شخصی خود کمک کند. این مسئولیتپذیری، بخشی از کرامت انسان است و به او این امکان را میدهد که به کمالات وجودی دست یابد.
حقوق بشر غربی (نقدی بر مبانی و عملکرد)
