نویسنده: نهضت
فصل دوم: حقوق بشر اسلامی
6.جهانشمولی حقوق بشر اسلامی
أ.مبانی جهانشمولی
مبانی جهانشمولی حقوق بشر اسلامی را میتوان در چند اصل کلیدی خلاصه کرد.
نخست، خداوند به عنوان منشأ حقوق، نقش محوری در تعیین و تضمین این حقوق دارد. در اسلام، حقوق بشر از اراده و مشیت الهی نشأت میگیرد و به همین دلیل، غیرقابل تغییر و جهانشمول هستند. این حقوق نه توسط انسانها وضع شدهاند و نه قابل نقض یا تعدیل توسط آنها هستند.
دوم، کرامت ذاتی انسان به عنوان پایه و اساس حقوق بشر اسلامی شناخته میشود. قرآن کریم به صراحت بر کرامت ذاتی انسان تأکید کرده و این کرامت را شامل همه انسانها، بدون توجه به تفاوتهای ظاهری یا اجتماعی، دانسته است. این اصل، جهانشمولی حقوق بشر اسلامی را تقویت میکند، زیرا کرامت ذاتی انسان مفهومی است که در همه فرهنگها و جوامع انسانی مورد پذیرش قرار میگیرد.
سوم، عدالت و مساوات از اصول بنیادین حقوق بشر اسلامی هستند. اسلام بر عدالت و مساوات میان انسانها تأکید فراوانی دارد و این مفاهیم را به عنوان پایهای برای تحقق حقوق بشر در نظر میگیرد. عدالت در اسلام به معنای رعایت حقوق همه افراد جامعه و عدم تبعیض بر اساس نژاد، جنسیت یا موقعیت اجتماعی است. این اصل، جهانشمولی حقوق بشر اسلامی را تقویت میکند، زیرا عدالت و مساوات مفاهیمی هستند که در همه جوامع انسانی مورد پذیرش قرار میگیرند.
چهارم، تکلیفگرایی در حقوق بشر اسلامی، تعادل بین حقوق و تکالیف را برقرار میکند. در این نظام، هر حقی برای فرد، تکلیفی را نیز برای دیگران ایجاد میکند. این رویکرد تعادلی، باعث میشود که حقوق بشر اسلامی نه تنها به دنبال تأمین منافع فردی باشد، بلکه مصالح جامعه و تعادل اجتماعی را نیز در نظر بگیرد. این ویژگی، جهانشمولی حقوق بشر اسلامی را تقویت میکند، زیرا تعادل بین حقوق فردی و جمعی در همه جوامع انسانی مورد نیاز است.
حقوق بشر غربی (نقدی بر مبانی و عملکرد)
